Döküntü

Ciltte görülen genellikle kırmızı renkte lekelenme ya da iltihapli görünen alan. Döküntü çoğunlukla geçicidir ve nadiren alt ta yatan ciddi bir hastalığın belirtisidir. Döküntüye kaşıntı ya da ateş eşlik edebilir. TİPLERİ Döküntüler bölgesel (cildin küçük bir bölümünde gözlenen) ya da genel (tüm vücuda yaygın ) oluşlarına ve ayrıca oluşan lekelerin tipine göre sınıflandırılırlar. Makuler döküntüler ciltten kabarık değildirler, yalnızca renk farkından ya da cilt kivamının değişmesinden ayırt edilebilirler. Nodüler ve papuler döküntüler ise çevre cilt dokusuyla aynı ya da ondan farklı renkte küçük kabarıklıklar şeklindedirler. Bulloz döküntü büyük su dolu kesecikler, vezikuler döküntü küçük su kesecikleri, püstuler döküntü ise irin dolu keseciklerden oluşur. Kelebek döküntü iki yanakta ve bunları bibirine bağlayan burun üzerindeki küçük bir bölgede görülür, sistemik lupus eritematozusa özgüdür. NEDENLERİ Döküntüler birçok infeksiyon hastalığının, örneğin su çiçeği, başlıca bulgusu, egzema ve sedef hastalığı (psoriasis) gibi birçok cilt hastalığının bileşenlerinden biridir. Kimi zaman bir döküntü vitamin eksikliğinin neden olduğu iskorbut ya da pellagra gibi altta yatan medikal bir problemin göstergesidir. Urtker (kurdesen) ve temas dermatiti döküntüleri alerjik reaksiyon sonucu oluşurlar (bkz. alerji). Özellikle antibiyotik ilaçlara karşı gelişen ilaç reaksiyonlari sık rastlanan bir döküntü nedenidir.

TANI VE TEDAVI

Tanı döküntünün görüntü ve dağılımına, eşlik eden semptomlara, alerjik reaksiyon olup olmamasına göre konur. Tedavi olanak varsa altta yatan nedene yönelmelidir. Kaşıntılı bir döküntü kalamin gibi rahatlatıcı bir losyon ya da bir antihistaminik ilaçtan yarar görebilir. (Ayrıca bkz. meningokoksik döküntü) RAST Radyoallergosorbant test sözcüklerinden R türetilmiş bir kısaltma. Belirli antijenlere (bağışıklık yanıtını tetikleyen maddeler) karşı gelişen antikorları saptamakta kullanılan radyoimmunassaylerin bir çeşitidir. sıçanlar (-la taşınan hastalıklar) Sıçanlar insan yerleşimlerine yakın yerlerde yaşarlar, ürün ve besin depolarına zarar verip kirleterek hastalıkların yayılmasına neden olabilirler. Tifusun bir tipi ve vebadan sorumlu organizmalar insana, sıçan piresinin isırması ile geçerler. Leptospirosis (Weil hastalığı) sıçan idrarı ile kirlenmiş herhangi bir şeyle temas sonucu gelişir. Sıçan ısırığı ateşi doğrudan sıçan ısırması ile geçen nadir bir infeksiyon hastalığıdır.

RESEPTÖR ÇEŞİTLERİ

Uyaranlar duyu sinirlerinin serbest uçları ya da sinir sonlarını oluşturan özel yapılar tarafından alıgılanırlar. Bunlar ozgul uyaranlara (örneğin belli bir dalga boyundakı ışık) tepki verir ve omuriliğe ve/ya da beyine uyaranın varlığını bildiren bir sinyal gönderirler. Hücre yüzeyi reseptörleri ya da kimyasal resptörler hücrenin dış yüzünde bulunan çok küçük yapılardır. Belirli kimyasallar resotor aracılığıyla ile hucreye bağlanır ve hücre içinde değişikliğe neden olurlar. Deri reseptorleri Deri basınç, soğuk, sıcak ve kıl hareketi gibi uvaranlara yanıt vererek dokunma, sıcaklık, ağrı gibi duyuları ortaya çıkaran çok çeşitli reseptörlere sahiptir. Bunlar arasında pacini cisimleri, Merkel diskleri gibi yapılar sayılabilir; tümü de özel sinir sonlanmalarıdır. R Dildeki resptorler Herbir tat tomurcuğunda çok sayıda reseptör hücresi bulunur. Bunların her birinde besinlerdeki kimyasallara tepki veren yüzey reseptörleri yer alır. Tat Destekleyici gözeneği Tattüü yüzeyi hücre Reseptör hücreleri Her birine ayrı bir bakterinin neden olduğu iki tip sıçan ısırığı ateşi vardır. Belirtileri arasında ısırık bölgesinde, yakın lenf düğümü ve kan damarlarında iltihap, ateş nöbetleri, döküntü ve bir tipinde ağrılı eklem iltihabı vardır. Kuduz virüsu infekte sıçanların ısırması ile bulaşabilir. Bir başka viral hastalık, Batı Afrika'da görülen Lassa atesi infekte sıcanların idrarından bulaşır. Lenfositik koriyomenenjit adlı viral infeksiyon ve tularemi sıçanların taşıdığı diğer hastalıklardır Raynaud hastalığı El ve ayak parmaklarını besleyen küçük atar damarların soğuğa maruz kaldıklarında aniden kasılarak daralmaları ile o S Dil Reseptör hücreleri Baş ağrısı Sinir sistemini etkileyen anormal beyaz hücreler baş ağrısına neden obilir ©0 Gözdeki reseptörler Gözün arka bölümünde yer alan retina çomak ve koni denilen ışığa yanıt veren reseptör hücrelerine sahipti. ortaya çıkan bir damar hastalığı. Bu olay parmaklara giden kan akımının kesilmesine ve buna bağlı solukluğa yol açar. El parmakları ayak parmaklarına göre daha sık etkilenir. En sık genç kadınlarda görülen Raynaud hastalığının nedeni bilinmemektedir. Görünen bir neden olmaksızın belirtiler gelişir. Soğuğa maruz kalındığında kan akımındaki kesilme sonucu parmakların rengi beyaza döner. Kan akımı yavaş ça yeniden başladığında renk mavileşir; parmaklar isınıp normal kan akımı geri geldiğinde renk kırmızı olur. Atak sırasında parmaklarda karıncalanma, yanma ve uyuşukluk olabilir. Bazı nadir olgularda arter duvarları giderek kalınlaşır, kan HÜCRE YÜZEYİ RESEPTÖRLERİ YA DA KİMYASAL RESEPTÖRLER NASIL CALIŞIR Hücrelerin çoğunda birçok yüzey reseptörü bulunur. Bunlar sayesinde hücre içi olaylar dışarıdan etkilenebilir. Çekirdek Hücre Reseptör alanı Diğer kimyasallar Diğer Hormon kimyasaallar molekülü Bir reseptör yalnızca bir özgül kimyasalın (bu bir hormon ya da norotransmiter olabilir) bağlanmasına izin verir. Kimyasal reseptöre "uyumlu" yapıdadır. Hormonun Hücrede bağlanması değişikliğin olması Kimvasalın reseptöre bağlanması dış hücre zarında değisikliğe ve bir kasın kasılması, bir enzimin üretiminde artıs gibi bir cevaba neden olur. akımında kalıcı azalma ortaya çıkar; bu - dan sonra birkaç saat içinde ortaya çıkan da parmak uçlarında ağrılı ülserler açılmasına hatta gangrene (doku ölümü) neden olabilir. Tedavi de öncelikle el ve avaklar olabildiğince sıcak tutulmaya çalışılır; sigara içilmemesi önemlidir. Siddetli olgularda vazodilatator (damar genisletici) ilaçlar, kalsiyum kanal blokerleri verilebilir. (Ayrıca bkz. Raynaud fenomeni). Raynaud fenomeni El ve ayak parmaklarımın dolaşım bozukluğu. Raynaud hastalığı ile aynı mekanizma, belirti ve bulgularla ortaya çıkar ancak burada olayın altta yatan nedeni bilinir. Raynaud fenomeninin nedenleri arasinda ateroskleroz (arter duvarında yağ birikmesi) gibi atar damar hastalıkları, romatoid artrit gibi bağ dokusu hastalıkları, beta bloker ilaçlar gibi çeşitli ilaçlar sayılabilir. Ray naud fenomeni pnomatik kompresor, zincir testere gibi titreşimli alet kullananlar da meslek hastalığı olarak ortaya çıkabilir. Tedavisi Raynaud hastalığındaki önlemlere ek olarak altta yatan nedene yönelik tedavi şeklinedir.