Böbrek yetmezliği

Böbreklerin islevinde azalma olması. Böbrek yetmezliği üre ve fazlalık sıvı gibi atık ürünlerin vücutta birikmesine neden olur ve kanda ve vücut dokularında başka kimyasal dengesizlikler de oluşturur. K BÖBREK GÖRÜNTÜLEMESİ Çeşitli böbrek görüntüleme teknikleri farklı tiplerde bilgiler sağlayarak doktorların böbrek bozukluklarını araştırmalarına ve teşhis etmelerine yardımcı olur. MRG ve BT taramasi Bu teknikler vücut dokularının enine kesitsel görüntülerini üretir ve bilgisayarın oluşturduğu resimler olarak ekranda sergiler. Bunlar tümörler ve kistler gibi yapısal anormallikleri açıkça gösterir. Batının bu MRG taraması polikistik böbreği gösteriyor (görüntünün sağında. IVU (intravenöz ürografi) Bu bir tip röntgendir; sıvi içeren bir kontrast maddesi (röntgen işınlarını geçirmeyen bir madde) böbrek sistemine verilir, sonra röntgen çekilir. Görüntüler, sıvının böbreklerde, üreterlerde ve mesanede nasıl hareket ettiğini gösterir ve idrar yolu taşları gibi herhangi bir tıkanma varsa bunları ortaya çıkarabilir. K Ultrason taraması Bu hızlı bir tekniktir, böbreğin yapısının açık seçik görüntülerini sağlar. Kistler gibi içi sıvıyla dolu yapılar ortaya çıkarabilir, bunlar çevrelerindeki böbrek dokusundan açık seçik olarak ayırt edilebilir. Radyonüklid taraması Bu teknik böbreklerin işleyişini gösteren renkli görüntüler sağlar. (Bu tarama arkadan alınmıştır.) Normalden daha parlak olan alanlar bir tümörde olduğu gibi aşırı aktif hücreleri gösterir; normalden daha solgun olan renkler böbrek yetmezliğinde olduğu gibi yetersiz aktiviteyi gösterir. TİPLERİ Böbrek yetmezliği akut ya da kronik olabilir. Akut biçiminde böbrek işlevi, altta yatan neden ortaya çıkarılıp tedavi edilince sıklıkla normale döner. Bununla birlikte, kronik böbrek yetmezliğinde böbrek dokusu birkaç ay ya da birkaç yıl içinde ilerleyici biçimde harap olur. Bu durum, böbrek işlevinin çoğunlukla geri dönüşsüz olarak kaybedildiği yaşamı tehdit edici bir durum olan son dönem böbrek yetmezliğine ilerleyebilir. NEDENLERI Şok durumunda meydana geldiği gibi böbreklere kan akışının ciddi olarak azalması, örneğin bir mesane tümörü nedeniyle idrar akımında bir tıkanma olması ya da glomerülonefrit gibi hızla gelişen belirli böbrek hastalığı tipleri akut böbrek yetmezliğinin nedenleri arasındadır. Kronik böbrek yetmezliği böbreklerde ilerleyici hasara neden olan polikistik böbrek hastalığı (bkz. böbrek, polikistik), diabetes mellitus ve hipertansiyon (yüksek kan basıncı) gibi bir hastalığın sonucu olabilir ya da idrar akımının uzun süre tikanmasından kaynaklanabilir. SEMPTOMLARI Akut böbrek vetmezliğinin en acık seçik semptomu idrar miktarının azalmasıdır (oligüri). Üre ve diğer atık ürünler kanda ve dokularda birikerek uykululuğa, bulantıya ve soluksuzluğa Sol böbrekte kist Sağ böbrek Sağ böbrek Sol böbrek.Üreterler Mesane Sidik torbası Böbrek ana hattı Kist Sağ böbrek Sol böbrek neden olur. Kronik böbrek yetmezliği semptomlar daha yavaş gelişir ve kırıklığı, bulantıyı, iştah kaybını ve halsizliği kapsayabilir. Böbrek hasarı nedeniyle anemi ve hiperparatiroidizm gibi durumlara ortaya çıkar

TANISI VE TEDAVİSİ

Böbrek yetmezliğinden şüphelenilen kişiye ilk olarak kan ve idrar testleri uygulanmalıdır. böbrek yetmezliğinin nedeni henüz bilinmiyorsa bunu saptamak için böbrek biyopsisi (doku örneği incelemesi) ve intravenöz ürografi (idrar yolu röntgeninin çekilmesi) gibi testler uygulanabilir. Eğer akut böbrek yetmezliği is kan akımındaki ani bir azalmadan ileri geliyorsa, salin intravenöz infüzyonu ya da kan nakli yapılarak kan hacmi ve basıncı normalleştirilebilir. Eğer idrar yolunda bir tikanma varsa, cerrahi girişim gerekli olabilir. Akut böbrek hastalığı kortikosteroid ilaçlarla tedavi edilebilir. Tedavi aynı zamanda da diüretik ilaçları ve geçici diyalizi (kanın yapay yolla arıtılmasını) içerebilir. Sıvı ve tuz alımının kontrol altında tutulduğu yüksek karbonhidratlı, düşük proteinli bir diyet akut ve kronik böbrek yetmezliğinin tedavisinde önemlidir, çünkü böbrekler üstüne binen iş yükünü azaltır. Hem akut hem de kronik böbrek yetmezliğinde hipertansiyonun ve diyabetin iyi kontrol altında tutulması da gereklidir Son dönem böbrek yetmezliğinin tek etkili tedavisi uzun süreli divaliz va da böbrek naklidir. Sağ Sol böbrek böbrek Omurga Tümör Bir böbrek tümörünün BT taraması Bu taramada vücut aşağıdan görülüyor, görüntünün tabanında omurga yer alıyor. Böbrekler her iki yandaki yuvarlak şekillerdir. Sol böbrekte bir tümör (koyu renkli kitle) görülebiliyor (görüntünün sağında).

BÖBREK NAKLİ İÇİN YAPILAN İŞLEMLER

Bir kişinin böbrekleri normal işlevini neredeyse tamamen kaybettiği zaman (son dönem böbrek yetmezliği denilen durumda) böbrek nakli yapılır. Yalnızca bir tane sağlıklı verici böbrek hastanın normal bir yaşam sürdürmesine olanak sağlayabilir. Bağışlanan böbrek hastanın çok yakın bir akrabasından ya da öldükten sonra organlarının tibbi amaçla kullanımına onay vermiş olan herhangi bir kişiden sağlanır. Alıcının bağışıklık sisteminin böbreği reddetmesini önlemek için, alıcının ve vericinin doku tipi ve kan grubu birbiriyle iyi uyuşmalıdır (bkz. transplantasyon cerrahisi). Vericinin böbreği çıkarılır. Canlı vericilerden 1 çoğunlukla sol böbrek çıkarılır, çünkü bu böbreğin toplardamarı sağ böbreğinkinden daha uzundur ve güvenle cıkarılması daha kolaydır. Ölmüş kişilerden (kadavralardan) böbrek bağışı yapılmışsa, her iki böbrek de kullanılır ve her bir böbrek coğunlukla ayrı bir alıcıva nakledilir. Kadavradan alınan böbrekler. soğutulmuş bir salin solüsyonunu bunların içinde dolaştıran bir makine kullanılarak transplantasyon için korunup saklanır. Bağışlanmış organların alıcıya ulaştırılıncaya kadar uzun mesafeler kat etmeleri ve ara sira da diğerülkelere götürülmeleri gerekebilir. Vericinin böbreği çıkarıldıktan sonra, 2 dokularını ve iç yapılarını korumak için soğutulmuş salin çözeltisiyle yıkanır. Nakil işleminin başarı şansını azami düzeye çıkarmak için, verici böbreğin olabildiğince kısa sürede nakledilmesi gerekir.

DİYALİZ VE TRANSPLANTASYON

Son dönem böbrek yetmezliği olan hastaların önemli bir bölümü böbrek nakli için uygundur, ama uygun bir verici böbrek bulununcaya kadar birçok hastanın bir süre daha diyalizde kalması gerekir. Vericilerle en uygun alıcılar eşleştirmek için bir bilgisayar sistemi kullanılır. Bağışlanan böbrek sayısı nakil bekleyen kişilerin sayısından oldukça azdır. Verici böbreği Pelvis Verici böbrek. Böbrek atardamarı Böbrek toplardamart liak arter dali Üreter Mesane. Verici böbrek çoğunlukla pelvise yerleştirilir. uygun bir atardamarıyla (çoğunlukla eksternal iliak arterin bir dalıyla) ve toplardamarıyla birleştirilir. Verici üreterinin alt ucu alıcının mesanesine bağlanır. Verici böbrek coğunlukla alıcıva transplantasyondan hemen sonra çalışmaya başlar. Cerrah,bağışlanmış böbreği pelvisteki yeni konumuna yerleştirir. 0 Kesi yeri Verici böbreği hastanın K pelvisinin aşağısına, mesanenin ve büyük kan damarlarının yakınina yerleştirilir. VERiCi (AMELİYATTAN SONRA) Bir böbreğinin alınması vericinin sağlığını etkilemez, çünkü vücut tek bir böbrekle verimli biçimde çalışabilir. Kalan böbrek genişleyerek kapasitesini artıır ve tüm işlevi devralır. Genişlemiş böbrek Özgün boyut böbrek fonksivon testleri Böbrek bozukluklarını arastırmak icin yürütülen testler. İdrar tahlili basit bir testtir; bir idrar örneği mikroskop altında incelenerek kan hücreleri, irin hücreleri ve kastlar (böbreklerin tübüllerinde biriken ve idrara geçen hücreler ve mukoz madde) aranır. İdrar tahlili, böbrekler hasar gördüğü zaman idrara sızan proteinler gibi maddeler aramak için kullanılır. Böbreklerin normal olarak attığı üre ve kreatinin gibi maddelerin kandaki yoğunluğu ölçülerek, kandaki kreatinin düzeylerinin 24 saatlik bir sürede idrarla atilan idrar kreatinin miktarıyla karşılaştırıldığı kreatinin klirensi belirlenerek ve radyoizotoplarla böbrek görüntülemesi yapılarak böbrek işlevi değerlendirilebilir. K böbrek görüntülemesi Çoğunlukla tanı için gerçekleştirilen ve böbrekleri gözlemleme olanağı sağlayan teknikler. Ultrason taraması coğu kez birinci araştırma yöntemidir ve böbrek büyümesini, bir kist veya tümörü ve herhangi bir tıkanıklığın yerini saptamak için kullanılabilir. Geleneksel röntgenler böbreklerin ana hatlarını ve böbrek taşlarının çoğunu gösterir. İntravenöz ürografi böbreklerin ve üreterlerin iç anatomisini gösterir. Anjiyografi böbreklerden geçen kan dolaşımını görüntülemek için kullanılır. BT taraması ve MRG böbrek dokusunun ve idrar toplayıcı sistemin ayrıntılı enine kesitsel görüntülerini sağlar ve apseleri ya da tümörleri gösterebilir. Böbrekler için iki tip radyonüklid taraması kullanılır: DMSA ve DTPA/ MAG3 taramasi. DMSA taraması böbreklerin büyüklüğü, biçimi ve konumu hakkında bilgiler verir. DTPA/MAG3 taraması ise böbreklere gelen kan akımı ve böbrek işlevi hakkında bilgiler sağlar.