Röntgen

RÖNTGEN

X ışınları, elektromanyetik ışınımın (radyasyon) bir biçimidir, ışığa benzer; ancak dalga boyu daha kısadır. Deri ya da kas gibi yumuşak dokulardan daha kolay geçer; ancak ağır atom içeren kemikler ya da nesneler tarafından da emilir. X ışınları, bir fotoğraf filmi ya da flüoresan ekranlar kullanılarak kaydedilir ve görülebilir; bunlar da vücut içindeki yapıların, özellikle kemiklerin incelenmesinde kullanılabilir. Ayrıca, yutulan yabancı bir cisim ya da ameliyatla yerleştirilen çivi, metal plaka vb. nesneler de görülebilir, yerleri saptanabilir.

Bununla birlikte, bağırsakların, mesanenin ya da kalp ve damarların bulunduğu vücut boşlukları da ışın geçirmeyen (örneğin baryum) ya da geçiren (örneğin karbondioksit) maddeler verilerek incelenebilir. Işın geçiren maddeler, X işınlarına direnci olan maddelerdir ve filmde ışıklı alanlar olarak görünür; ışın geçiren maddeler ise X ışını geçirir ve filme koyu alanlar olarak görünür. X ışınları, iyonlaşmadan kaynaklanan ışınım (radyasyon) olduğundan, dokulara zarar verir. Fazla miktarda X ışınından sakınılmalıdır.

X ışını miktarı, dar ışın demetleri kullanılarak, vücudun duyarlı kısımları kurşun içeren lastik koruyucularla kaplanarak ve düşük ışınla çalışan kayıt aygıtları kullanılarak en aza indirilebilir. X ışınının bu etkileri, kanser ya da diğer tümörlerin tedavisinde iyileştirici etkinin bir parçası olabilmektedir. Bilgisayarlı tomografide (computerized axial tomography CAT), vücuttaki yapıların çapraz kesit görüntüleri elde edilmektedir. CAT taramasında, X ışınları farklı düzlemlerde odaklanmakta ve bilgisayarda analiz edilerek kesitler halinde gösterilmektedir. CAT taraması, yumuşak dokuları, normal X ışınlarına göre daha ayrıntılı göstermektedir