Diyet

Bkz. beslenme. diyet ve hastalık Çeşitli hastalıklar diyetle bağlantılıdır. Besin öğeleri ile ilgili bir eksiklikten kaynaklanan hastalıklar yoksul ülkelerde büyük bir problemdir. Çocuklarda, açlık ya da kötü beslenme sonucunda marasmus (kalori eksikliği) ya da kuvaşiorkor (protein eksikliği) hastalıkları oluşabilirken, vitamin eksiklikleri nedeniyle raşitizm ya da keratomalasi (körlüğe neden olan bir durum) oluşabilir. Vitamin eksiklikleri beriberi, pellagra ya da skorbüt durumlarına yol açabilir. Varlıklı ülkelerde, eksiklikten kaynaklanan hastalıklar enderdir, yalnızca belirli gruplarda (örneğin, alkoliklerde) oluşur. Onun yerine, birçok bozukluk hic değilse kısmen aşırı gıda tüketilmesinden ileri gelir. Aşırı yemek kilo almaya ve ciddi olgularda sişmanlığa neden olur. Bu ikinci durum nedeniyle, diabetes mellitus, inme, koroner atardamar hastalığı ve osteoartrit gibi bozuklukların riski artar. Kilo almaya neden olan diyetler genellikle yüksek oranda yağ ve şeker içerir, ama lif ve vitaminler gibi değerli bileşenler yönünden fakir olabilir. YAĞLAR Yağları, özellikle doymuş yağları (bkz. yağlar, sıvı ve katı) yüksek düzeyde içeren bir diyet ateroskleroza (atardamar duvarlarında yağ birikintilerinin toplanması nedeniyle atardamarların daralmasına) katkıda bulunabilir; yeri geldiğinde bu da koroner atardamar hastalığı, inme ve çevresel damar hastalığı gibi kalp-damar (kardiyovasküler) hastalıklarına yol açabilir. Yüksek düzeyde yağ içeren bir diyet barsak kanseriyle (bkz. kalınbarsak kanseri) ve meme kanseriyle de ilişkilendirilmiştir. ALKOL Aşırı alkol tüketimi alkolle ilgili bozukluklara yol açabilir. Sindirim sisteminde, karaciğer sirozuna, panreatite ve yemek borusu kanserine (bkz. özofagus kanseri) neden olabilir; alkol bağımlısı olan kişiler çoğunlukla kötü de beslenirler. Aşırı alkol içilmesi hipertansiyon (yüksek kan basımcı) ve kalp yetmezliği gibi kardiyovasküler problemlere, Wernicke-Korsakoff sendromu gibi nörolojik bozukluklara ve depresyon veya şiddet gibi psikolojik ya da davranışsal problemlere neden olabilir. TUZ Yüksek tuz alımı kişiyi hipertansiyona yatkın hale getirebilir. LiF Meyvelerde, sebzelerde ve tahillarda bulunan lif, gıdaların barsaklardan geçişine yardımcı olan ve ayrıca besin öğeleri emilimine de katkıda bulunan posa sağlar (bkz. lif, diyetsel). Lif yokluğunun divertiküler hastalık (kalınbarsakta anormal keselerin oluştuğu bir durum), kronik kabız D lık ve hemoroit gibi sindirim bozuklukla rında bir etken olduğu düşünülmektedir. VITAMİNLER Birçok kişinin diyeti doğal vitaminleri aşı rı az miktarda içerir; bu probleme çözüm getirmek için, vitamin takviyeleri almaktansa vitaminlerden zengin gıdalar yemek D daha iyi olur. Gebe kalmayı düşünen kadınlar, bebekte nöral tüp kusurları riskini azaltmak için, gebe kalmadan önce ve gebeliğin ilk 12 haftası boyunca önerilen dozda folik asit takviyesi almalıdırlar.

GIDA ALERJİLERİ

Birçok hastalık yaygın olarak gıda alerjisi ne bağlanır, ama ancak ender olarak kesin bir bağın varlığı kanıtlanır. Hayati tehlike yaratan anafilaksi reaksiyonuna ve çölyak hastalığına (buğdayda ve diğer tahıllarda bulunan gluten proteinine karşı reaksiyona) neden olan kabuklu yemiş alerji leri gerçek gıda alerjilerinin örnekleridir (Ayrıca bakınız beslenme bozuklukları.)