Sivi tutma

SIVI TUTMA

Sıvı tutma, hücreleri çevreleyen sıvının aşırı birikmesidir. Böbrek işlevi ve sıvı dengesi bozukluğunun bir belirtisidir Vücuttaki sıvı dengesi, böbreklerin ve idrar torbasının işlevlerini denetleyen hormonların salgılanmasını tetikleyen hipotalamus tarafindan düzenlenir. Normal sıvı dengesi, aşırı kan kaybı ve kanda aşırı sodyum bulunmasına neden olan böbreklerdeki işlev bozukluğu gibi rahatsızlıklar nedeniyle bozulabilir. Sodyum düzeyi yükseldiğinde, kanın yoğunluğu da artar ve sıvı fazlası ödeme, ayak ve bacaklarda şişliğe neden olur. Diyet tuzları vücudun sıvı tutmasını azaltabilir ve kalp hastalarının düşük sodyumlu diyetler uygulamaları önerilir.

Âdet dönemlerindeki hormonal değişiklikler, sodyumun ve sivının tutulmasına ve şişkinlik hissine neden olabilir. Kalp, karaciğer veya böbrek yetmezliği de sıvı tutulmasına neden olabilir. Gebelikte, sıvı tutulması nedeniyle şişlik yaygındır ve genellikle ayakları yukarı kaldırarak dinlenme yoluyla rahatlama sağlanabilir; eğer şiddetliyse daha ciddi bir durumun belirtisi de olabilir ve bir doktorun önerisi alınmalıdır.

Diğer nedenler arasında da kalp hastalığı (özellikle kalsiyum kanallarını tıkayanlar), baş yaralanmaları, felç, herhangi ameliyat veya rahatsızlık nedeniyle kullanılan, lenf sıvısının normal boşalmasını ve kana dönüşünü engelleyen bazı ilaçları sayılabilir. İdrar çıkışını artırmak ve vücuttaki sıvı düzeyini düşürmek için idrar söktürücü ilaçlar önerilebilir. Bu ilaçlar dikkatli verilir; çünkü kan damarlarının genişlemesine ve potasyum kaybına neden olurlar

Ödem, dokularda sıvı toplanmasıyla oluşan şişliktir. Bölgesel (vücudun belli bir bölümünde) veya genel (vücudun tümünde) olabilir. Bölgesel ödem yaralanma, hastalık, güneş yanığı veya varislerden kaynaklanır. Bacaklarda hafif ödem çoğunlukla sıcak yaz aylarında ve gebelik sırasında oluşur. Daha genel olan ödem, kalp hastalığı veya karaciğerde siroz, kronik nefrit (böbrek iltihabı) veya kötü beslenme nedeniyle kandaki proteinin azalması sonucunda oluşur. Ayrıca gebelik toksemisi (gebeliğin son aylarında izlenen yüksek tansiyon ve şişmeyle seyreden hastalık) sonucunda da oluşabilir. Ödem, temelindeki neden düzeltilerek iyileştirilir.

Böbreklerin fazla tuz ve suyu dışarı atmasına yarayan idrar söktürücü ilaçlar genellikle belirtileri rahatlatmak için kullanılır. Esnek çorapların kullanılması gebelikte, lenf damarlarındaki sıvının boşaltılamaması veya varis nedeniyle oluşan ödemin önlenmesine yardımcı olur. Akciğer ödemi, kalp hastalığının ardından ortaya çıkan bir hastalıktır; kalp yetmezliği akciğerlerde su birikmesine neden olur ve sonucunda su, hava keseciklerine (alveoller) sızar. Bu oksijen ve karbondioksit alışverişini engelleyerek nefes alıp vermekte büyük zorluğa neden olur.

Akciğer ödemi tıbbi açıdan acil durumdur; hasta hemen hastaneye yatirılmalı; oksijen, idrar söktürücü ilaçlar, morfin ve asıl neden olan kalp yetmezliğiyle ilgili ilaçlarla tedavi edilmelidir.