Ödem

Vücut dokularında bölgesel (lokalize; bir yaralanmadan kaynaklanan şişme) yada yaygın (jeneralize; kalp yetersizliğindeki gibi) olabilen, anormal sıvı birikimidir

VÜCUTTAKİ SU DENGESİ

Su, vücut ağırlığının kabaca beşte üçünü oluşturur ve kan ile dokular arasında sürekli değiş tokuş edilir. Vücuda pompalanan kanın basıncı, suyu kapillerlerden (ince kan damarlari) cıkmaya ve dokulara girmeye zorlar. Kandaki proteinlerin suyu çekici gücüne bağımlı, bunun tersine bir prosesle (bkz. ozmoz) su, dokulardan kapillerlere ve lenf damarlarına geri emilir. Normalde bu iki mekanizma dengededir ve kan ile dokular arasındaki su dağılımını aşağı yukarı sabit tutar. Böbreklerin ve ADH dâhil hormonların etkisi, vücuttaki toplam sıvı miktarını düzenler. Fazla sıvı, vücuttan idrar şeklinde atılır.

ÖDEMİN NEDENLERİ

Birçok hastalık bu süreçleri aksatabilir Kalp yetersizliği damarlarda tıkanmaya neden olabilir ve bu durum kapillerlerde geri yönde basınca yol açabilir. Bu, kapillerlerde ozmotik basıncı ortadan kaldırır ve dokulara normalden daha fazla sıvı girmesine neden olur. Geri yönde basınç ayrıca damarlara baskı yapan bir tümör nedeniyle oluşabilir; bu durumda tıkalı damardan sızıntı olan alanda ödem olusur. Nefrotik sendromda kandan anormal düzeyde protein kaybı olması ozmotik basınci azaltır ve dokulardan kana yeterli sıvinın çekilmesini önler. Böbrek yetmezliği vücuttan tuzun atilmasını engeller ve tuzun dokularda birikmesine ve su çekmesine neden olur. Ödeme neden olan diğer hastalıklar karaciğer damarlarında kan birikmesine neden olan, kandaki protein miktarını (ve bu nedenle ozmotik basıncı) düşüren ve tuzun tutulmasına yol açan karaciğer sirozunu içerir. Alkoliklerde olduğu gibi beslenmede protein yetersizliği de ozmotik basıncı azaltabilir. Yaralanma ya da inflamasyon, kapillerlerin sızdırmasına neden olarak ödeme yol açabilir. Lenf damarlarının bloke olması lenfoödeme yol açabilir. Böbrekler üzerinde etki gösteren ve tuzun tutulmasına neden olan kortikosteroid ilaç lar gibi belli ilaclar da ödeme neden olabilir SEMPTOMLARI Bel kısmındaki (vatağa bağımlı bireylerde) ya da bileklerdeki şişkinlik gibi yaygın ödemin semptomlarıi, vücuttaki fazla sıvı %15'ten fazla arttığında meydana gelir. Ciddi olgularda, sıvı vücuttaki büyük bos luklarda (assitte peritoneal karın boşluğu ya da plevral efüzyonda akciğerlerin plevral boşluğu gibi) birikir. Pulmoner ödemde, akciğerlerdeki hava keseleri su ile dolar ve nefes darlığına yol açar TEDAVİSi Ödemin altında yatan neden ortaya çıkarılmalıdır. Bu mümkün değilse, semptomlar fazla sıvının boşaltılmasıyla giderilebilir. Besinsel tuzun kısıtlanmasıyla ve diüretik ilaçların kullanılmasıyla böbreklerden idrar çıkışı arttırılabilir.