Pankreatit

Akut veya kronik olabilen pankreas iltihabi. Akut pankreatitte, pankreas aniden iltihaplanır ve ciddi karın ağrısı başlar. Bu durum tedavi edilmezse yaşamı tehdit edebilir. Kronik pankreatitte, pankeas kalıcı olaark iltihaplanır; bu durum ileri fonksiyon kaybına yol açar. NEDENLERI Akut pankreatinin temel nedeni alkol bağımlılığı (tipik olarak tek seferde aşırı içme) ve safra taşlarıdır. Daha nadir nedenler arasında yaralanma (karına şiddetli darbe), viral enfeksiyon (kabakulak gibi), safra cerrahisi ve tiazid diüretikleri ve immünosupresanlar gibi belli ilaçlar yer alır. Kronik pankreatit genellikle uzun süreli alkol bağımlılığıyla ilişkilidir. Daha nadir sebepler arasında hiperlipidemi (kandaki yüksek yağ seviyesi), kistik fibroz, hemokromatoz (vücutta fazla demir bulunması durumu) ve ciddi akut pankreatit yer alır. SEMPTOMLAR Bir akut pankreatit atağı genellikle 48 saat sürer. Aniden başlayan ve çoğunlukla sırta yayılan ciddi karın ağrısına genellikle kusma eslik eder. Hareket ağrının kötüleşmesine neden olur, oturmak hafifletebilir. Ciddi durumlarda iltihab tüm karnı etkiler (bkz. peritonit); ayrıca yaşamı tehdit eden şok (kan dolaşımı yetmezliği) riski de söz konusudur. Kronik pankreatit genellikle yıllar içinde oluşur ve erken evrelerde belirti vermeyebilir. Semptomlar oluştuğunda akut pankreatitle aynıdır, ancak ağrı bir kaç saat ile bir kaç gün arasında devam edebilir ve ataklar zamanla sıklaşabilir. Ağrı yoksa, temel işaretler emilim bozukluğu ve şeker hastalığına bağlı olarak, sırasıyla, azalan pankreas enzimi ve insulin seviyeleri olarak belirebilir. KOMPLİKASYONLAR Akut pankreatit tekrar tekrar oluşabilir. Ciddi akut pankreatit pankreasa zarar verebilir hipotansiyon (düşük tansi yon), kalp yetmezliği, böbrek yetmezliPANKREAS BOZUKLUKLARI Pankreatik fonksiyonun ciddi olarak bozulması sadece ilerlemiş hastalıklarda bezin salgı dokusu hasar gördüğünde veya yıkıma uğ radığında söz konusu olur. En yaygın pankreatik bozukluk, bezdeki insülin salgılayan hücrelerin zarar gördüğü şeker hastalığıdır. Kongenital ve genetik bozukluklar Genetik bir bozukluk olan kistik fibroz hastalarının %85'inde yetersiz miktarda pankreas enzim üretimi söz konusudur. bu durum yağ ve proteinlerin yeterince emilememesiyle sonuçlanır. Böylece steatore (dışkıda fazla yağ) ve kas kaybı oluşabilir. Şeker hastalığında genetik faktörlerin rol oynadığı düşünülmektedir, ancak bu hastalığın birincil nedeni değildir. Kronik pankreatit (pankreasın inflamasyonu), nadir durumlarda, genetik olabilir; kronik pankreatit sıklıkla şeker hastalığına neden olur. Enfeksiyon Akut pankreatit, kabakulak ve hepatit virüsları başta olmak üzere, viral enfeksiyonlar soği, solunum yetmezliği, pankreatik kistler ve asittir (karında su birikmesi). Kronik pankreatit beze kalıcı hasar verir; doku zarar görür ve yavaş yavaş nedbe dokusuyla yer değiştirir ve normal fonksiyon gittikçe bozulur. Diğer komplikasyonlar: asit, kist oluşumu ve safra kanalının tıkanmasıdır.

TANI VE TEDAVI

Abdominal röntgen, ultrason, BT tarama ve MR kullanılarak tanı koyulabilir (vücut yapısının yan kesit veya üç boyutlu görüntülerini oluşturan teknikler). buna ek olarak, şüpheli akut pankreatit durumunda, kana doğrudan sızmiş olan pankreatik enzimleri saptamak için kan testlerine baş vurulur Akut pankreatit intravenöz sıvı ve tzu infüzyonu ve opioid analjezik ilaçlar (ağrı kesiciler) ile tedavi edilir. Bazı durumlarda, karın boşluğu steril sıvıyla yıkanabilir; safra taşlarını bulmak ve uzaklaştırmak için ERCP (endoskopik röntgen prosedürü) kullanılabilir; veya pankreatomi (hasar gören dokunun cerrahi olarak alınması) uygulanabilir. Kronik form için ağro kesiciler, insulin, pankreatin ve bazı durumlarda pankreatektomi uygulanır. nucunda oluşabilir. Koksakivirüs gibi diğer virüslerde pankreatite yol açabilir. Bazı durumlarda koksakivirüs enfeksiyonları diabete yol açabilir. Tümör Pankreas kanseri yaygın sayılabilecek bir kanser türüdür (bkz. pankreas,.. kanseri). Teşhisi zordur ve pek çok durumda, saptanana kadar yayılmış olur. Travma Örnek verirsek batına darbe sonucunda pankreasda yaralanma akut pankreatite neden olabilir. Bunun oluşma mekanizması bilinmemektedir; ancak bezde pankreas enzimlerinin salındığı (bunları çoğu aktif bağırsağa ulaşana kadar aktif değildir) ve daha sonra aktive olarak pankreası sindirdiği düşünülmektedir. Zehir ve ilaçlar Aşırı alkol alımı pankreatitin yaygın görülen bir sebebidir. Ayrıca sülfanomidler, östrojen ilaçlar (östrojen içeren doğum kontrol hapla-