Ultrason

ULTRASON

Doppler ultrasonu (kan damarlarının incelenmesine yönelik yapılan ultrason), damarlardaki kan akışının incelenmesi ve organların bazı kısımlarının (kalp kapakçıkları gibi) hareketlerini izlemek için kullanılan, uzmanlaşmış bir ultrason türüdür. Çok yüksek enerjiye sahip ses dalgaları, ısı etkisi yarattığından, sporcularda yumuşak doku incinmelerinin fizik tedavisi için kullanılmaktadır. Ultrasonun bir türü, böbrek taşlarının kırılmasında da kullanılmaktadır. Sanayileşmiş birçok ülkede ultrason, doğum öncesi bakımın bir parçası olarak değerlendirilmektedir. Diğer görüntüleme tekniklerine göre, iyonlaşma ışınımının kullanıldığı röntgen teknolojisinden daha güvenli olması gibi, birçok üstünlüğü vardır.

Doppler ultrasonu Adını, Avusturyalı fizikçi Christian Doppler'den (1803-1853) alan Doppler ultrasonu, sıvı, genellikle de kan akışının ölçülmesinde kullanılmaktadır. Bir ses ya da ışık kaynağı hızla hareket ettirildiğinde, nesne yaklaştırıldığında ışığın eğimi yükselir, geri çekildiğinde ise düşer. Bu yolla, bir sıvının akış hızı ya da miktarı ölçülebilir ve örneğin dolaşım sistemindeki anormallikler ya da bozukluklar belirlenebilir.

Ultrasonografi ya da sonografi de denilen ultrason, saniyede 20.000 frekansın üzerinde ses dalgası kullanılarak bir görüntü oluşturulmasına dayanan tanı yöntemidir. Bu teknikle, yumuşak ya da içi sıvı dolu organların kusursuz görüntüleri oluşturulabilmektedir. Ultrason, kist ve katı tümörlerin saptanmasında, karın ağrısının nedenlerinin araştırılmasında ve iğne biyopsisinde ya da amniyon sivısından örnek alınarak incelenmesinde (amniyosentez) iğne girişine yardımcı olması amacıyla kullanılmaktadır. Ultrason, gebelikte bebek sayısını, bebeğin kaç aylık olduğunu, plasentanın konumunu ve sağlığını belirlemek ve bebeğin fiziksel gelişimini incelemek için kullanılır.

Ultrason, genellikle ayakta tedavi edilen hastalara uygulanmaktadır. Vücudun incelenecek kısmında deri yüzeyine, ses dalgalarının iletimini artıran bir jel sürülür. Ses dalgalarının yansımalarını bilgisayara iletecek olan iletici, bu alanda aşağı yukarı doğru dolaştırılır; bilgisayar da aktarıcının ilettiği yansımaları görüntüye dönüştürür.