Meme kanseri nedir? Kimlerde Görülür?

Kadın memesi, yağ, bağ doku ve çok sayıda küçük süt bezinden meydana gelir. Kadının bebeği varsa, emzirmenin gerçekleşebilmesi için süt kanal adı verilen küçük tüplerden meme ucuna ilerler.

Meme kanseri genellikle meme dokusunda bir kitle şeklinde ortaya çıkar, ancak memedeki kitlelerin çoğu kanserli değildir.

Meme kanseri kadınlar arasında en yaygın görülen kanser türüdür ve genellikle 50 yaş üstündeki kadınları etkiler. Ancak, kadınlarda her yaşta meme kanseri görülmesi mümkündür ve nadiren olmakla birlikte bu hastalık erkekleri de etkiler.

50-70 yaş arası tüm kadınların düzenli olarak meme kanseri taramasından geçmeleri gerekir. Meme kanseri riski ortalamadan daha yüksek olan kadınlar için de tarama önerilebilir.

Kadınların memelerinde bir anormallik olup olmadığını düzenli olarak kontrol etmeleri ve her tür değişikliği doktorlarına muayene ettirmeleri çok önemlidir.

 

Meme kanserinin belirtileri nelerdir?

Meme kanserinin ana belirtisi genelde memenizde meydana gelen bir kitledir.

Iki memenizden birinde kitle, kalınlaşmış bir bölge, göğüs ucu akıntısı (kanla karışık da olabilir), koltuk altlarınızdan birinde kitle veya şişlik, memeleriniz üzerindeki deride çökmeler gibi bir değişiklik hissettiğinizde doktorunuza görünün.

Dikkat etmeniz gereken diğer deği şiklikler meme ucunuzda veya etrafında kızarıklık, meme ucunuzda memenin içine doğru çökme gibi değişiklikler veya memelerinizde ya da koltuk altlarınızda regl döneminizle ilgili olmayan ağrılardır.

Memelerinizin normalde nasıl göründüklerini ve dokunduğunuzda nasıl hissedildiklerini bilmeniz herhangi bir değişiklik meydana geldiğinde bunu fark etmenizi kolaylaştırır. Memelerinizi banyoda veya giyinmeden önce kontrol edin.

Memelerinizde herhangi bir değişiklik fark ederseniz, bunun mutlaka meme kanseri demek olmadığını unutmayın. Ancak, yine de emin olmak için doktorunuzu en kısa zamanda bilgilendirmeniz gerekir.

 

Meme kanserinin nedenleri

Meme kanserinin neden meydana geldiği bilinmemekle birlikte, hastalığın meydana gelmesi ihtimalini artıran bazı risk faktörleri tespit edilmiştir.

Meme kanserine yakalanma riskiniz yaşınız ilerledikçe artar. Ailenizde meme kanseri olması da hastalığa yakalanma riskinizi artırır.

Eğer daha önce meme kanseri geçirmişseniz, diğer memenizde de kanser görülme ihtimali yüksektir. Ayrıca, memenizde iyi huylu kitle olması veya yoğun dokulu (meme hücrelerinin yüksek konsantrasyonlu olması) memelere sahip olmak da meme kanserine yakalanma riskinizi bir miktar artırabilir.

Bazen, meme kanseri hücreleri östorojen hormonu tarafından tetiklenir. Bu nedenle, regl kanamalarınız küçük yaşta başlamış ve menopoza geç girmişseniz, östorojene daha uzun sure maruz kalmış olduğunuzdan meme kanseri riskiniz de artar.

Meme kanseri riskini artıran diğer faktörler arasında fazla kilolu veya obez olmak, uzun boylu olmak, çok fazla alkol tüketmek ve hormon eksikliği tedavisi (HRT) görmüş olmak da sayılabilir.

 

Kadınlarda meme kanseri tanısı nasıl konur?

Memelerinizde herhangi bir farklılık hissederseniz doktorunuzla görüşün. Doktorunuz sizde meme kanseri olma ihtimalinden şüphelenirse, sizi bazı tahliller için bir uzmana gönderebilir.Klinikte size kan tahlili yapılır ve memelerinizin iç kısmını görüntüleyen bir tür röntgen olan mamografi çekilir.

Ancak, 35 yaşından gençseniz memeleriniz mamografi için fazla yoğun olabileceğinden, mamografi yerine ultrason da çekilebilir. Meme ultrasonunda memelerinizin içini görüntülemek için yüksek frekanslı ses dalgalarından yararlanılır.

Bunun ardından biyopsi yapılabilir; biyopsi memelerinizden numune alınarak meme hücrelerinin kanserli olup olmadığını görmek üzere yapılan bir testtir. Biyopsi farklı şekillerde yapılabilir. En yaygın olan yöntem lokal anestezi altında büyük bir iğne kullanılarak numune alınmasıdır.

BT veya MR görüntüleme, göğüs röntgeni ve kemik taramaları gibi başka testler de yapılabilir.

 

Meme kanseri ameliyatı nasıl olur?

Meme kanseri olan kadınların çoğunun cerrahi operasyon geçirmesi gerekebilir ve bu genellikle göreceğiniz ilk tedavi biçimidir.

Iki tür meme kanseri ameliyatı vardır.

Memenin korunduğu ameliyatlarda kanserli dokunun geri gelmesini engellemek üzere olabildiğince fazla kanserli doku almaya çalışırken meme de mümkün olduğunda korunur. Memenin korunduğu ameliyatların ardından, kalan kanser hücresi varsa bunların da yok edilebilmesi için radyoterapi almanız gerekir.

Mastektomi operasyonunda ise meme ucu da dâhil olmak üzere tüm meme alınır. Ancak, olguların çoğunda mastektominin ardından alınan memeyi yeniden oluşturmak üzere rekonstrüktif cerrahi de uygulanır.

Başta kanserin erken tespit edildiği durumlar olmak üzere bazı olgularda ne tür ameliyat geçireceğinize kendiniz karar verebilirsiniz. Bazı kadınlar memelerini mümkün olduğunca korumayı tercih ederken, bazı kadınlar da memelerinin tamamının alınmasını tercih etmektedir.

Meme kanseri ameliyatından sonra, kalan kanser hücresi varsa bunların da yok edilebilmesi için kemoterapi veya radyoterapi ya da her ikisini de almanız gerekir.

Kemoterapi ilaçları kanser hücrelerinin büyümesini engelleyebilir. Genellikle enjeksiyonla verilirler veya tablet olarak da alınmaları mümkündür. Kemoterapinin saç dökülmesi, kusma veya ağız yaraları gibi yan etkileri olabilir.

Radyoterapide ise kanser hücrelerini hedef alan yüksek enerjili röntgen ışınları kullanılır. Radyoterapi cihazının altına yatarsınız ve cihaz hasta olan memenize radyasyon gönderir. Radyoterapi memenizin üzerindeki ciltte tahriş, kararma ve lenfödem (kolunuzda aşırı sıvı birikmesi) gibi yan etkilere neden olabilir.

Meme kanserinizin türüne bağlı olarak başka tedaviler de alabilirsiniz. Bazı kanserler östrojen ve projesteron hormonları tarafından, bazı kanserler ise HER2 adı verilen bir protein tarafından tetiklenir.

Hormonlara yanıt veren kanserler tamoksifen, aromataz inhibitörleri veya pituiter down-regülatörleri gibi ilaçların kullanıldığı hormon terapileriyle tedavi edilebilir. HER2’ye yanıt veren kanserler ise Herceptin isimli bir ilaçla tedavi edilebilir.

 

Meme kanserinden korunma ve tarama

Sağlıklı ve dengeli beslenmek meme kanserinin engellenmesine yardımcı olabilir.

Düzenli egzersiz de meme kanseri riskini azaltabilir.

Ayrıca, emziren kadınlarda meme kanseri riski emzirmeyenlere göre daha azdır.

Bebeğinizi ne kadar uzun süre emzirirseniz risk o kadar azalır.

Ayrıca meme kanseri için tarama yöntemleri de mevcuttur. 50 - 70 yaş arası kadınlar üç yılda bir mamografi çektirebilir.

Ailenizde meme kanseri varsa 50 yaşından önce de meme kanseri taraması için uygun olabilirsiniz. Ailenizde aynı tarafta iki veya daha fazla yakın akrabanızda meme kanseri varsa veya yakın bir akrabanıza 40 yaşından önce meme kanseri tanısı konmuşsa doktorunuzla görüşün.

Ayrıca ailenizde erkeklerde meme kanseri olgusu olması halinde de doktorounuzla görüşmeniz gerekir. Doktorunuz aile geçmişinize göre sizi değerlendirme için bir meme kliniğine sevk edebilir.