Anne sütü ve Emzirme

Anne sütü bebek için en ideal besindir. Bebeğinizin büyümesini sağlamak için yeterli miktarda protein, karbonhidrat, yağ, vitamin ve demir içerdiğinden besleyicilik açısından son derece dengelidir. Ayrıca bebeğiniz büyüdükçe farklı gereksinimlerini karşılayacak şekilde anne sütünün içeriği de değişir.

Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) anne sütünün bebek beslenmesi için en iyi süt olduğu önerisini desteklemektedir. WHO ayrıca bebeğin ilk altı ay (26 hafta) boyunca sadece anne sütüyle beslenmesi gerektiğini de belirtmektedir. Katı yiyeceklere geçildiğinde de emzirmeye devam edilmelidir.

Emziremeyen veya emzirmemeyi tercih eden kadınların diğer seçeneklere ilişkin bilgi ve tavsiye almak üzere doktorlarına veya ebelerine danışmaları gerekir. Bu, bebeğinizin gereksinim duyduğu besinleri almasını sağlayacağı için önemlidir.

 

Anne sütü nasıl etki eder?

Bebekler doğduklarında güçlü bir emme içgüdüsüne sahiptirler. Sütünüzün gelmeye devam etmesi için bebeğinizi acıktıkça, sık sık emzirmeniz gerekir.

Doğumun ardından, vücudunuz anne sütü üretimini stimule eden prolaktin (bir hormon) salgılamaya başlar. İlk birkaç gün boyunca, kolostrum (ağız sütü) adı verilen koyu, sarımsı renkli bir madde gelir. Bu sıvı yağ ve protein yönünden zengindir ve bebeğiniz tarafından kolayca sindirilir. 3 -4 gün sonra normal süt salgısı gelmeye başlar. Ağız sütünün yerini normal süte bırakması 2 haftaya kadar sürebilir.

Memelerden iki tür süt salgılanır; bunlardan biri sıvı ve susuzluk gideren ön süt; ikincisi ise koyu kıvamlı besleyici madde yönünden zengin son süttür. Bebeğin her ikisinden de yeterince yararlandığından emin olmak için, diğer memeye geçmeden önce bir meme tamamen boşalana kadar emzirmeye devam edilmelidir.

Bebek memeyi iyice emmeye başlayınca, bir hormon süt akışının başlamasını sağlar. Bu en sonunda bebek her ağladığında veya beslenme saatlerinde bir refleks haline gelir.

 

Emzirme aralığı ne kadar olmalıdır?

Yeni doğan bebekler 2-3 saatte bir acıkır. Ancak, bebeğiniz hızlı büyüme döneminde ise , daha sık beslenmesi gerekebilir. Bebeğinizi acıktığında veya beslenmek istediğini düşündüğünüzde besleyin. Emzirme işlemi sizi çok rahatsız ediyorsa, ebenizle konuşun – emzirmenin normalde canınızı acıtmaması gerekir. Bebeğiniz huzursuzsa veya kilo almıyorsa doktorunuzla veya ebenizle konuşmanız gerekir.

 

Emzirirken yapılması gerekenler

Emzirme sırasında bebeğinizin gerektiği şekilde desteklendiğinden ve vücudu sizinkine dönük halde göğsünüzle aynı hizada olduğundan emin olun. Destek olarak minderlerin kullanılması işe yarayabilir. Bebeğinizin tüm meme ucunu ve etrafındaki alanın da olabildiğince büyük bir kısmını (areola) ağzına alması gerekir. Bu sayede ağzına yeterli miktarda süt akışı gelecektir. Kısa bir emme hareketinden sonra yutma sesinden başka bir ses çıkarmayan güçlü, istikrarlı çene hareketleri başlar.

Bebeğinizi her iki memenizden de emzirin ve bir meme boşalmadan diğerine geçmeyin. Ancak bebeğiniz ikinci memenize geçmeden doyabilir. Bu durumda bir sonraki emzirmenize bu memeden başlayın. Besledikten sonra, bebeğinizin gazını çıkarmasını sağlayın. Bebeği göğsünüze dayayarak kucağınızda tutun ve hafif hareketlerle sırtını ovalayın.

 

Anne sütünün yararları

Yeni doğmuş bir bebeğin bağışıklık sisteminin olgunlaşması ve antikor üretmesi zaman alır. Annenin antikorlarıyla dolu olan anne sütü bebeği kendi bağışıklık sistemi devreye girene kadar çeşitli enfeksiyonlardan korur.

Ayrıca anne sütü bebek tarafından kolaylıkla sindirilir ve zaman içinde bebek büyüdükçe değişen gereksinimlerini karşılamak üzere sütün içeriği de değişir. Anne sütü bebeğin çocukluk döneminde ve ileriki yaşlarda alerji, diyabet ve belli kanserlere yakalanma riskini azaltabilir. Biberonla beslemeden farklı olarak, emzirme bedavadır, herhangi bir ekipman veya sterilizasyon işlemi de gerektirmez.

Emzirme uterusun (rahim) gebelikten önceki boyutuna geri dönmesine yardımcı olur. Kilo vermeye ve regl öncesi sendromların hafiflemesine de yardımcı olabilir. Ayrıca annenin yeni doğmuş bebeğiyle birlikte rahatlamasını ve bu zamanın birlikte keyfini çıkarmalarını da teşvik eder.

 

Emzirme döneminde anne nasıl beslenmeli?

Dengeli ve zengin çeşit içeren bir beslenme ve bol su içme (günde sekiz bardak) emzirme sırasında büyük önem taşır. Anne ve bebeğin sağlıklı kalmasına yardımcı olur. Alkol ve nikotin bebeğin sindirimini zorlaştırabileceğinden, bunlardan kaçınılmalıdır.

Emzirmeyi mamayla kombine etmek istiyorsanız, önce emzirmenin rayına oturduğundan emin olun. Biberonla mama vermeden emzirmeye geçmek, emzirmeden mamaya geçişten daha zordur. Anne sütü sağılarak biberona konabilir ve daha sonra kullanılmak üzere buzdolabında saklanabilir veya dondurulabilir. Çalışıyorsanız ve ancak günün belli saatlerinde bebeğinizi emzirebiliyorsanız, bu oldukça pratik bir çözümdür.

 

Doğumdan sonra gebelikten nasıl korunulur?

Emzirme hamile kalmanızı engelleyebilir. Bunun olabilmesi için, altı aylıktan daha küçük bir bebeği tam olarak emziriyor olmanız gerekir. Ayrıca, bebeğinize başka herhangi bir yiyecek ve içecek vermemeniz gerekir, böylece hiçbir emzirme kaçırılmamış olur.

Ayrıca, bebeğinizin doğumundan beri normal regl kanamalarınızın kesilmiş olması da gerekir. Tüm bu koşullara uysanız dahi, hala gebe kalabilme ihtimaliniz vardır. Bu nedenle prezervatif, sadece projesteron içeren hap veya rahim içi araç (spiral) gibi ek önlemler de alın.

 

Emzirme ile ilgili sorunlar ve çözümleri

Emzirmeyle ilgili sorunların çoğu bebeğin pozisyonunun doğru olmamasından kaynaklanır. Bu sorun bazı basit değişiklikler yapılarak kolayca çözülebilir. Ebeniz size bu konuda tavsiye verebilir.

Özellikle ilk birkaç hafta boyunca, bir emzirme rutini oturtmaya çalışırken memeler sertleşir ve süt dolar. Memelerinizin üzerine ılık kompres (tülbentle) yaparak ve aşağı doğru masaj yaparak süt akışını teşvik etmeyi deneyin.

Emzirmenin ardından bebeğiniz bir memeyi tam olarak boşaltmamışsa, kalan sütü sağabilirsiniz. Bu sayede üretilen süt miktarı aynı kalır ve sağılan süt daha çok besleme için - örneğin bebeğiniz hızlı büyüme dönemindeyse - kullanılabilir.

Grip benzeri belirtiler yaşıyorsanız, memeleriniz ağrılıysa ve kırmızı lekeler oluştuysa mastit (meme iltihabı) olmuş olabilirsiniz. Mastit tüplerden (kanallardan) birinde meydana gelen tıkanma sonucu ortaya çıkan bir meme enfeksiyonudur. Genellikle antibiyotik kullanılarak tedavi edilir. Emzirmeye devam etmek sütünüze veya bebeğinize herhangi bir zarar vermez.