Röntgen ışınları

Kısa dalga boylu ve yüksek enerjili bir elektromanyetik radyasyon (ışınım) bi çimi; X ışınları. Röntgen ışınları tıpta tanı amacıyla yaygın olarak kullanılır, çünkü kemiklerin, organların ve iç dokuların görüntülenmesini sağlayabilir. Bu ışınlar tıpta tedavi için, özellikle kanser tedavisi için de kullanılır.

ÇALIŞMA İLKESİ

Röntgen ışınları, ağır metal tungstenden (ya da bu tür başka bir metalden) oluşan bir hedefin X ışını tüpü X (röntgen tüpü) olarak bilinen bir cihazın içinde elektronlarla bombardıman edilmesiyle yapay olarak üretilir. Cihazdan salınan X ışınlarının düşük dozları vücut dokusundan geçirilir Kafatası röntgeni Sağlıklı bir kafatasının yandan görülen röntgeni Ortadaki çok beyaz alan kafatası kemiklerinin birbiriyle kaynaştığı yerleri gösteriyor. ve film üstünde va da fluoresan bir ekranda görüntüler oluşturur. Radyograf veya röntgenogram da denilen röntgen görüntüsü incelenmekte olan bölgenin iç yapısını gösterir. Kemikler gibi yoğun yapılar röntgen ışınlarını iyi soğurur ve röntgen görüntüsünde beyaz renkte görülür. Kaslar gibi yumuşak dokular ışınları daha az soğurur ve külrengi (gri) görünür.

ÖZEL RÖNTGEN TEKNİKLERİ

Vücudun içi boş ya da sıvıyla dolu kısımlari, önceden bir kontrast maddesi (röntgen işınlarını geçirmeyen bir madde) verilmedikçe, çoğunlukla röntgen filminde net olarak görülmez. Kontrast maddesinin kullanıldığı röntgen teknikleri safra kesesini (bkz. kolesistografi), safra kanallarını (bkz. kolanjiyografi), idrar yolunu (bkz. ürografi), gastrointestinal kanalı (bkz. baryumlu röntgen muayeneleri), kan damarlarını (bkz. anjiyografi; venografi) ve omuriliği (bkz. miyelografi) görüntülemek için uygulanır. Röntgen ışınları, tomografi olarak bilinen bir teknikle, bir organın ya da bir vücut bölgesinin "dilimler" halinde görüntülerini elde etmek için kullanılabilir. Tomografi ile bilgisayarın yetenekleri birleştirilerek bir vücut diliminin daha ayrıntılı görüntüleri üretilir (bkz. BT taraması).

RÖNTGEN GÜVENLİĞİ

Röntgen ışınlarının büyük dozları son derecede tehlikeli olabilir ve küçük dozları bile biraz risk taşır (bkz. radyasyonun tehlikeleri). Modern röntgen araç-gereçleri ve teknikleri hastayı mümkün olabilecek en düşük radyasyona maruz bırakarak yüksek kaliteli görüntüler üretir. Hastanın üreme organlarını röntgen ışınlarından korumak için bir kurşun kalkan kullanılarak genetik hasar riski en aza indirilebilir. Radyografi ve radyoloji uzmanları maruz kaldıkları radyasyonu izlemek için bir film kolluk takarlar. RADYOTERAPI Röntgen ışınları canlı hücrelere, özellikle de hızla bölünen hücrelere zarar verebildiği icin, yüksek radyasyon dozları kanser tedavisinde sıklıkla kullanılır (bkz. radyoterapi). (Ayrıca bakinız görüntüleme teknikleri; radyografi; radyoloji.)