Vagus siniri

VAGUS SİNİRİ

Kafatası sinirleri Beyinden baştaki çeşitli bölümlere doğru uzanan 12 kafatası siniri vardır. Yüz, dil, gözler ve boğazı denetleyen bu sinirle; işitme, görme, koklama ve tat alma organlarından gelen duyusal verileri alırlar.

Trigeminal sinir (V)

Beşinci kafatası siniri olan trigeminal sinirin üç bölümü vardır: göz, üstçene ve altçene. Alın, yanak derisi ve çiğnemede kullanılan kaslar gibi bölgelere duyusal lifler gönderir.

Yüz siniri (VII) Yüz siniri, kafatasının on birinci siniridir. Yüz ifadeleri için hareketleri sağlayan motor sinir lifleri sağlar. Ayrica, dilin ön kısmında tat duyusundan sorumludur.

Omurga yan siniri (XI) On birinci kafatası siniri, üst omuzlar, baş, boyun ve gırtlakla yutak kaslarının hareketinden sorumludur

Koklama siniri (I)

Kafatasındaki ilk sinir, koklama duyusuyla ilgilidir. Burundaki mukus (sıvayıci yapışkan sıvı) zarından başlayan sinir lifleri, beyne mesaj iletir.

Görme siniri (II)

Ağ tabakadaki görsel uyarılar, görme siniri ile (kafatasi ikinci siniri) beyne gönderilir.

Vagus ya da onuncu kafatası siniri, doğrudan beyin sapından, çiftler halinde çıkan on iki kafatası sinirinden biridir. Vagus siniri, otonom sinir liflerini içerir; bu lifler, bedenin bilincin denetimi olmadan yerine getirilen işlevlerini düzenler. Boyunla göğüsten karın boşluğuna doğru uzanan vagus siniri, nefes alıp verme, yutma, konuşma, kalp atışı, kan damarlarıyla bronş tüplerinin daralması ve sindirimi denetler. Ayrıca tat duyusunu boğazdan beyne aktarır. Vagus siniri, nadiren hasar görür. Vagus sinirinin kollarından biri olan gırtlak siniri, tiroid ameliyatı sırasında zarar görebilir; bu durum, gırtlak kaslarını felç ederek seste boğukluğa neden olur.

Vagotomi ameliyatı sırasında mide ülseri tedavisinin bir parçası olarak hidroklorik asit salgılanışını azaltmak için vagus siniri, yemek borusuna yakın kısmından kesilir. Vagus, normalde mide duvarlarıyla alt büzgenin uyarılmasını kontrol eder; ancak normal Dalgasal öğütücü ve ilerletici bağırsak hareketi (peristalsiz) vagus siniri olmadan da devam edebilir. Vazovagal senkop (vagus sinirinin uyarılmasının kalp ve damar sistemine etkisiyle gelişen senkop) şiddetli karın ağrısı, korku ya da endişe durumunda vagus sinirinin gönderdiği sinyallere tepki olarak kalp atışının yavaşlaması sonucu meydana gelen bayılmadır.

Şiddetli yaralanma durumunda vagal yanit, bağırsaklar içinde gıda maddelerinin normal hareketinin birkaç gün için tamamen durdurulması olabilir. Belirli bir neden olmadan, kalp atışı oranının hızlandığı kalp aritmisi, bazen vagus sinirinin uyarılmasıyla durdurulabilir. Epilepsideyse (sara), kalbi çalıştıran cihazlara benzer elektronik bir aracın yerleştirildiği deneyler, nöbetleri durdurmak ya da azaltmak amacıyla vagus sinirini uyarmak için kullanılmaktadır.