Steroidler

STEROİDLER

Steroidler, vücuttaki hormonların büyük kısmını içeren bir grup kimyasaldır. Özellikle böbreküstü ve cinsiyet bezlerindeki kolesterolden üretilir ve birçok önemli işlevi düzenlerler. Başlıca üç steroid grubu vardır: glükokortikoidler, mineralokortikoidler ve cinsiyet hormonları olan androjen ve östrojen. Başlıca glükokortikoit, “stres hormonu" olarak da bilinen kortizondur. Egzersiz, yaralanma ve enfeksiyon gibi fiziksel zorlanmalara veya korku ve depresyon gibi psikolojik strese tepki olarak böbreküstübezi tarafından salgılanır. Kortizon, vücuttaki birçok hücre üzerinde etkiyerek metabolizmalarını ve etkinliklerini düzenler.

Şeker depolarını harekete geçirerek, yaralanmaya karşı aşırı doku tepkisini önlemek için vücudu hazırlar. Bu iltihap önleyici etki, vücudun kendi yapılarına kendisinin saldırdığı (otoimmün) hastalıkların tedavisi için kortizon türü ilaç önerildiğinde kullanılır. Bu yapay steroid ilaçların kimyasal yapısı, vücutta doğal olarak bulunanlara benzerdir ve aynı etkiyi oluşturmak için tasarlanmışlardır. Kortikostreoidler ilk olarak 1940'larda romatoid artrit tedavisi için kullanılmıştır ve günümüzde alerji, astım ve deri iltihabı gibi rahatsızlıklar için doktorlar tarafından önerilen birçok türü daha bulunmaktadır.

Kortizon tedavisinin birçok etkisi olması, birçok yan etkisi olma olasılığını da açıklamaktadır. Yüksek dozlarda kan şekerini ve kan basıncını artırabilir, ruh halini etkileyebilir, kemik erimesini (osteoporoz) hızlandırabilir, yaraların iyileşmesini ve enfeksiyona tepkiyi azaltabilir. Böbreküstündeki tümörden dolayı kortizon hormonunun üretiminde artış görülen Cushing sendromu olan hastalarda da benzer belirtiler görülür. Mineralokortikoidler, vücudun tuz ve su dengesini denetlemesine yardım eder. Androjenler böbreküstübezleri tarafından üretilir; ancak testislerde başlıca erkek hormonu olan testosterona dönüştürülmeleri gerekir.

Başlıca kadın cinsiyet hormonu olan östradiol, yumurtalıktaki hücreler tarafından kolesterolden üretilir. Yapay anabolik streoidler, diğer streoid ilaçlarından farklıdır. Kimyasal olarak erkek cinsiyet hormonu testosterona benzerler; kas gelişimini artırır ve vücut ağırlığını azaltırlar; fiziksel başarılarını artırmak için tehlikeli olacak yüksek miktarlarda kullanan vücut geliştiricileri ve atletler bu ilaçların kullanımını istismar etmiştir. Bu aşırı kullanım, vücudun doğal hormonlarını salgılamasında ciddi bir dengesizlik oluşturur. Yapay steroidler aniden bırakıldığında bitkinlik, mide bulantısı, kusma, kilo kaybı ve karın ağrısı gibi yan etkilere neden olur.