Akciğerlerin inflasyonu (havayla dolmasi) ve deflasyonu (boşalmasi)

AKCİĞERLERİN İNFLASYONU (HAVAYLA DOLMASI) VE DEFLASYONU (BOŞALMASI)

Akciğerin her soluk alındığında yani inspirasyonda genişlemesinin büyük bir kısmı göğüs ve karın boşluklarını ayıran kas olan diyaframın kasılması ile olur. Akciğerlerde soluk verilmesi esas olarak soluk alma sırasında akciğerler ve göğüste oluşan esnek gerilimin pasif olarak geri çekilmesi ile olur. Akciğerin genişlemesinin bir kısmı interkostal kaslar tarafindan yapılır, bunlar kaburgalar arasındaki boşluklarda yer alırlar ve kaburgaları aktif olarak yükseltebilir veya alçaltabilir. Akciğerler sıkışıp genişledikçe, içlerindeki basınç da dış atmosferik basınca oranla yükselir veya düşer. Akciğer zarı keseleri dış atmosferden daha düşük bir basınçtadırlar.

Bu, göğüs şiştiğinde veya diyafram aşağı indiğinde havanın basıncı eşitlemek için içeriye akarak akciğerleri şişirmesini sağlar. Hava akciğerlere ulaşmak için ağız veya burundan, yutaktan, gırtlaktan, soluk borusundan ve ana bronşlardan geçmelidir. Soluk borusunun (trakea) ve ana, lobar ve daha küçük bronşların duvarları geniş plakalar (bronşların ince bölümlerindeki gibi) veya tamamlanmamış halkalar (soluk borusu ve ana bronşlardaki gibi) şeklindeki kıkırdaklarla güçlendirilmiştir. Hava her akciğerin hilusundan giren ana bronşlar yoluyla akciğerlere ulaşır.

Burada bronşlar alveol olarak bilinen küçük hava keselerine ulaşana kadar tekrar tekrar, 23 kez kadar, çok daha ince parçalara bölünür (bronşiyoller-küçük havayolları). Daha geniş solunum yollarının içyüzleri özel hücre tipleri ile kaplıdır. Bu hücrelerin bazıları solunan döküntü ve bakterileri yakalamak amacıyla mukus (sıvayıcı yapışkan sıvı) salgılarlarken bazılarının yüzeyinde siliya denilen ince tüyleri vardır, bunlar gırtlağa doğru ritmik bir şekilde atarlar, böylece döküntüyü boğaza doğru yutulabilmesi veya öksürükle atılabilmesi için sürüklerler. Alveollerin içyüzleri pulmoner surfaktan olarak bilinen özel bir kimyasalı içeren ince bir sıvı tabakasıyla kaplıdır.

Surfaktan, alveol içindeki yüzey gerilimini düşürür ve böylece hava dışarı verildiğinde küçük hava keselerini çöküntüden korur.