Egzersiz

Sağlığı iyileştirmek için yapılan fiziksel aktivite. Sağlıklı bir yaşam şeklinin bir parçası olarak spor niyetiyle yapılabilceği gibi, fiziksel bir yaralanmayı ya da deformiteyi düzeltmek (bkz. fizyoterapi) ya da bazı psikolojik problemlerde tedavinin bir parçası olarak da uygulanabilir.

EGZERSİZ TİPLERİ

Farklı fiziksel egzersiz tiplerinin vücut üzerinde farklı etkileri vardır. Bazı formları (aerobik egzersizleri) öncelikle kardiyovasküler ve solunum sistemlerinin sağlıklı olma durumunu iyileştirir; bazıları elastikiyeti artırır; bazıları kas gücünü artırır; ve bazıları fiziksel dayanıklılığı iyileştirir. Yavaş ve tempolu koşu ve yüzme gibi aerobik egzersizler sırasında, kasların artan oksijen ihtiyacını karşılamak için kalp ve akciğerler daha hızlı ve daha etkin çalışırlar. Düzenli aerobik egzersiz, hem kardiyovasküler hem de solunum sistemlerinin durumunu iyileştirir. Ağırlık çalışması gibi egzersizler kas gücünü ve dayanıklılığı artırır. Yoga ve pilates gibi aktiviteler elastikiyeti iyileştirir. Egzersizin etkileri üzerine daha fazla bilgi için aşağıdaki çizimli kutuya bakınız.

EGZERSİZİN YARARLARI

Düzenli egzersiz hem fiziksel ve hem de psikolojik sağlık için yararlıdır. Daha spesifik olarak, düzenli aerobik egzersiz genellikle düşük kan basıncına ulaştırır ve koroner arter hastalığı, ateroskleroz (arter duvarlarında yağ kümelerinin toplanması) ve miyokard enfarktüsü (kalp krizi) risklerini azaltır. Aynı zamanda periferik vasküler hastalık belirtilerini de rahatlatır. Egzersiz, endorfin salgısını artırarak doğal ağrı àzaltıcı etki ve genel iyi olma duygusu sağlar ve özellikle depresyon olmak üzere bazı psikolojik bozuklukların belirtilerinin rahatlatılmasına yardımcı olur. Düzenli egzersiz, özellikle sağlıklı bir beslenmeyle kombinasyon halinde, kilo kontrolü için de önemlidir. Düzenli kiloyla ilişkili egzersizler (örneğin koşu) kemik yoğunluğunu artırır; bu nedenle osteoporoz erişkin hayatları boyunca egzersiz yapmış kişilerde daha az sıklıkta görülür. Bu şekilde egzersiz aynı zamanda kas kütlesini artırır ve kasları ve bağları güçlendirir. Bu da alt sırt ağrısının önlenmesi ya da azaltılmasına yardım edebilir ve bağların incinmelere daha az meyilli olmasını sağlar. RİSKLERİ Bazı durumlarda kuvvetli egzersiz bir takım sağlık risklerine yol açabilir. Örneğin, genellikle sağlıklı olan ancak idmanlı olmayan kişiler yaralanmaya maruz kalabilir ve eğer aniden yoğun egzersize başlarlarsa kendilerini artmış bir kalp krizi riskiyle karşı karşıya bırakabilirler. Bu tip kişiler bu nedenle egzersiz yapmaya kademeli olarak başlamalı ve egzersizin miktarı ve zorluğunu yavaşça artırmalıdırlar. Düzenli olarak egzersiz yapmamış kişiler eğer diyabetleri, hipertansiyonları (yüksek kan basıncı), göğüs ağrıları varsa ya da efor durumunda herhangi bir rahatsızlık hissediyorlarsa ya da en küçük bir efor sarfetme durumunda bile nefessiz kalıyorlarsa, öncelikle bir doktora görünmelidirler. Yüksek ateşi ya da henüz tamamen iyileşmemiş bir yaralanması olan kişiler egzersiz yapmaktan kaçınmalıdır. Profesyonel sporcular ileriki yaşamlarında diz ve omurganın boyun kısmı gibi yapılarda tekrarlayan küçük hasarlar nedeniyle artmış bir osteoartrit riskine sahip olabilirler.