Yumurtalik kistleri

YUMURTALIK KİSTLERİ

Yumurtalık kistleri oldukça sık görülür ve yeni doğmuşlar ve menapoz geçirmişler de dahil dişilerde her yaşta görülebilir. Yumurta folikülleri veya bir korpus luteumun (olgunlaşmış ve yumurtasını bırakmış olan bir yumurta folikülü) anormal gelişiminden türeyebilen içi oyuk ve sıvı dolu yapılardır. Yumurtalık kistleri genellikle birden fazladır ve her iki yumurtalığı da etkilerler. Sulu ve kanlı bir sıvı içerirler ve bazıları 5 cm'den büyük çapta olabilmelerine rağmen genelde oldukça küçüktürler. Çoğu kez belirti vermezler ve onlar varken de ovulasyon gerçekleşebilir, buna karşın komplikasyonlar seyrek değildir.

Yumurtalık kisti komplikasyonları arasında ağrı, âdet döngüsü ve ovulasyonda kısırlıkla sonuçlanan rahatsızlıklar, aşırı tüylenme, bir veya daha fazla kistin yırtılması ve çevredeki normal yumurtalık dokusunun bozulması sayılabilir. Daha büyük kistler yumurtalığın kanla beslenmesini bozarak, büyük olasılıkla tüm yumurtalığın kaybına yol açabilir. Yumurtalık kistlerinin nedeni karmaşıktır; ama yumurtalığın işlevlerini kontrol eden ve ortak adı gonadotropinler olan belirli hipofiz Çocuk doğurma yaşındaki kadınlarda yubazıları kilo verilerek azaltılabilir. Diğer olası tedaviler östrojen ve progesteron veya verimlilik ilaçlarıdır.

Kist büyükse dranajı gerekli olabilir, tüm yumurtalığın cerrahi olarak çıkarılması da gerekebilir. Bazı tip yumurtalık kistleri kalıtımsaldır. Kalıtımsal kistlerin en iyi bilinenlerden birisi Stein-Leventhal sendromudur, çok sayıda küçük kist ve yumurtalığı örten dokuların aşırı kalınlaşması ile karakterizedir. Bir de dobiçimini bozar. laşımda normal miktardan fazla erkek cinsiyet hormonları bulunur. Belirli yumurtalık kistleri sıklıkla endometrozis (rahim döşemesine benzeyen dokunun rahim dışında da bulunması durumu) ile ilişkilidir.

Bu kistler yerinden çıkmış rahim döşemesi parçacıkları (endometrium) ile döşelidir, âdet sırasında kist boşlukları içine kanamadan kaynaklanan kahverengi ve visköz bir madde içerdikleri için çikolata kisti veya katranlı kist olarak bilinirler. Çikolata kistleri sıklıkla birden fazladır, geniştir ve her iki yumurtalığı da etkiler. Bunlar endometrozis için hormonlar verilerek, kistleri cerrahi olarak alınarak veya lazer ile tedavi edilebilirler. Kistik tümörlerin birkaç çeşidi vardır ve diğer yumurtalık kisti çeşitlerinin aksine kötü huylu hale gelebilirler. En sık görülenlerinden birisi multiloküler kistadenomadır.

Genellikle sadece bir yumurtalık etkilenir, tek ve çok büyük bir kisti çevreleyen mukus dolu minik kistler kütlesi gözlenir. Bu kistler 20 kilogram veya daha fazlasına kadar büyüyebilir ve karnı şişirir. Kist ya direne edilmeli veya cerrahi olarak alınmalıdır. Bazen tüm yumurtalığın alınması gerekebilir. Diğer kistik Çok sayıda kistin bulunduğu yumurtalık sendromunda, yırtılarak yumurtayı bırakmayı başaramayan foliküllerden yumurtalık içinde çok sayıda sıvı dolu kist meydana gelir. tümör tipleri tedavi edilmemiş bir multiloküler kistadenomanın hatırı sayılır büyüklüğüne ulaşmazlar.

Ovumun (yumurta) bozulmasını takiben yırtılmamış olan Graaf folikülü döşeme hücrelerinden sıvı salgılamaya başlar. Bu durum, yumurtalıkta 5 santimetre çapa kadar büyüyebilen bir kist oluşumuna yol açar, âdet döngüleri bazen uzar ve aşırı âdet kanaması meydana gelebilir. Çok sayıda kistin görüldüğü Stein—Leventhal sendromunda hirsutizm, kısırlık ve âdet görmeme durumu beklenir. Eğer kist çapı 5 santimetrenin üzerinde ise cerrahi olarak çıkarılması gerekir. Çok sayıda kistin bulunduğu yumurtalık sendromu olarak da bilinen Stein-Leventhal sendromu yumurtalıklardaki foliküllerin çok sayıda kist, âdet görmeme, obezite, kısırlık ve vücutta artan kıllanma ile karakterize edilen bir hastalıktır.

Şişen foliküller yumurtayı bırakmak yerine sıvı ile dolar ve kiste dönüşürler. Yumurtalıklar bu nedenle normalden iki ila beş kat fazla büyüyebilirler. Ergenlikten hemen sonra meydana gelen ve kalıtımsal bir bağlantıya sahip gibi görülen duruma anormal hormon seviyelerinin sebep olduğu bilinmektedir. Hastalığın tedavisinde kullanılan ilaçlardan birisi de doğum kontrol haplarıdır. SteinLeventhal sendromunda tibbi destekle hamilelik sağlanabilir. âdet döngüleri ve aşırı kanamaya yol açabilir.