Endometrium

ENDOMETRIUM

Endometrium rahmin iç glandüler tabakasıdır. Lamina propria denilen bir bağ dokusu tabakası ve onu kaplayan basit borusal şekilli salgıbezlerinden meydana gelir. Üreme çağındaki bir kadında (aşağı yukarı 13 ila 50 yaşlar arası) 28 günlük âdet döngüsünün bir parçası olarak endometriumun kalınlık ve yapısında klinik değişiklikler meydana gelir. Döngünün ilk bölümünde (çoğalma aşaması; âdet kanının gelmesinden sonraki 5 ila 14. günler) yumurtalıklardan gelen östrojen bez hücrelerinin çoğalması ile endometriumu kalınlaştırır. Döngünün ikinci bölümü (salgısal veya luteal safha; âdet kanının görülmesinden sonraki 15 ila 28.

günler) yumurtanın yumurtalıktan salınmasından ve progesteron salgılayan korpus luteumun oluşmasından sonra başlar. Vulvanın vajinal, Progesteron endometriumun bezlerinin salginın daha çok dolanmasını sağlar. Âdet döneminin son aşaması olan menstüryel safha, salgısal safhanın bitiminde başlar, 4 gün sürer ve yeni döngünün çoğalma safhası başladığında biter. Menstüryel aşama, sadece yumurta döllenmediğinde ve endometrium içine bir embriyo yerleşmediğinde meydana gelir. Menstüryel aşama, sırasında endometriumun hormonal desteği kaybolur ve endometrium kanama ile birlikte parçalanir. Kan ve atılan endometrium rahim boynundan vajina içine âdet sıvısı olarak boşalır.

Doğum kontrol haplarının etkisi, yumurtanın yumurtalık içinde olgunlaşmasını uyaran hipofiz hormonunun (folikül uyarıcı hormon, veya FSH) salınımını engellemektir. Doğum kontrol hapları ayrıca endometriyumda döngüsel değişikliklere neden olur. Endometrium aynı zamanda hamilelik sirasında embriyonun gelişerek cenin haline geleceği yerdir. Plasentanın anne tarafına kan damarlarını taşıyarak cenini besinden zengin kanla besleyen de endometrium dokusudur. Âdet döngüleri durduktan sonra (genelde 50 yaş civarında menapoz dönemi), endometriumun hormonal desteği kaybolur, endometrium daha ince, daha az damarlı ve döngüsel değişikliklere yatkın olmayan bir hale gelir.

Endometrium kanseri genellikle sadece menapoz sonrası dönemdeki kadınlarda görülür. En yaygın belirtisi menapozdan sonra görülen kanamadır. Aslında menapozdan sonra vajinal kanama geçiren kadınların yüzde 40'ında üreme sisteminde kanser vardır. Ağrı sık görülen bir belirti değildir ama hafif rahim krampları olabilir. Teşhis servikal kanal genişletmesinden sonra rahim duvarı kazınarak ve dokuyu mikroskop altında inceleyerek konulur. Tedavisi rahmin alınması ki, bu eğer kanser rahim ile sınırlı ise iyileştirici olur veya rahim dışındaki bölgelere de sıçrama olmuşsa, hormon tedavisi, ameliyat ve radyoterapidir.