Kısırlık

Dişi ya da erkeğin üreme sistemindeki problemin sonucunda veya her ikisindeki problemlerin kombinasyonuyla ortaya çıkan çocuk yapamama halidir.

ERKEK KISIRLIĞI

Erkeğin kısırlığının başlıca sebebi sağlıklı sperm eksikliğidir. Azoospermi de hiç sperm üretilmez; oligospermide ise cok az miktarda sperm üretilir. Bazı durumlarda sperm üretilir ancak ya kusurlu ya da kısa ömürlüdür. Bu problemlerin altinda yatan neden, sperm borularinın tikanması veya genel olarak cinsel yolla bulaşıcı bir hastalıkla sperm kanalında meydana gelen hasar olabilir. Endokrin bozukluğundan kaynaklanan anormal testis gelişimi (hipogonadizm) veya orşit te hatalı sperme neden olabilir. Sigara, toksinler veya çeşitli ilaçlar sperm sayısını (Bir sperm örneğindeki sperm hücresi saysı) düşürebilir. Diğer nedenler de ejakülasyonu etkileyen rahatsızlıklardır (bkz. rahatsızlık, ejakülasyon). Nadiren, erkek kısırlığı Klinefelter sendromu veya kistik fibroz genetik rahatsızlık gibi kromozomal anormalliklerden kaynaklanabilir.

DİŞİ KISIRLIĞI

Dişi kısırlığının en bilinen sebebi yumurtlama problemidir. Tikalı, zarar görmüş veya mevcut olmayan dölyatağı borusu; lifli tümör (fibroid) ve endometrioz gibi mesane rahatsızlıkları; döllenmeyle ilgili problemler; veya rahim naklinde karşılaşılan sorunlardır. (bkz. nakil, yumurta). Kısırlık, eğer kadının servikal mukusu partnerinin spermlerini etkisizleştirecek veya öldürecek antikorlar içeriyorsa da meydana çıkar. Zaman zaman, Turner sendromu gibi kromozomal rahatsızlıklar da kısırlığa neden olabilmektedir. ARAŞTIRMA Erkek kısırlığı üzerine yapılan başlıca araştırma, sperm sayısı ile ilgili semen analizidir. Kadın kısırlığı üzerine yapılan araştırmalar ise yumurtlama oluşumunu kontrol etmek için kan ve idrar testleri, dölyatağı borusunun tıkanıklığını incelemek için ultrason tarama ve X-ışını araştırması ve endometrioz gibi bir durumun meydana gelip gelmediğini açıklamak üzere laparoskopi vardır TEDAVi Sebebine bağlı olarak değişen çeşitli erkek kısırlığı tedavileri uygulanabilmektedir. Azoospermide, sperm yolu tikanıklıği nedeniyle sperm testis veya epididimden doğrudan alınabilir. Bu sperm daha sonra in vitro döllenme ile bir arada intrasitoplazmik sperm enjeksiyonu için kullanılmaktadır. Hormonal dengesizlikten 424 kaynaklanan bazı erkek kısırlığı durumlarında klomifen veya gonadotrofin hormonu tedavisi yarar sağlayabilir. Eğer testis tarafından hiç sperm üretilmiyorsa ya çocuk edinilir ya da donör tarafindan yapay döllenme gerçekleştirilir. Yumurtlama eksikliği görülen kadın, gonadotrofin hormonu ile birlikte veya yalnız başına klomifen gibi bir ilaçla ovaryan uyarıya tabi tutulur. Yumurtalık tüplerindeki hasarı ortadan kaldırmak mikrocerrahi müdahaleyle mümkün olur. Eğer müdahale başarısız olursa başlıca seçenek in vitro döllenme olmalıdır. Fibroid gibi rahim rahatsızlık veya hastalıklarında tedaviye ihtiyaç duyulur. Bazı durumlarda, kadının yumurtalık tüpleri normal olmak kaydıyla, hem gametin fallop içine aktarımı (GIFT) hem de fallop tüpü içine zigot transferi (ZIFT) gerçekleştirilebilir.