Peptik ülser

Asidik mide suyunun erozyonuna bağlı olarak gastrointestinal sistemde çıplak bir alan gelişmesi. Peptik ülser en sık midede veya duedonumda (ince bağırsağın ilk bölümü) ortaya çıkar ve sırasıyla mide ülseri veya duedonum ülseri adını alır. NEDENLER Mide ve duedonum epiteli genellikle asidik mide suyundan mukus katmanı ile korunur. Bu katman hasar görürse, asit dokularla temas ederek inflamasyon ve erozyona neden olabilir. Mideden asit suyu özafagusa ulaşırsa özafagusta da ülserler oluşabilir (bakınız gastro-özafagal reflü hastalığı). Peptik ülserlerin ana nedeni HELICOBACTER PYLORI bakterisidir ve bu bakteri mide ve duedonum epiteline hasar vererek asidik mide içeriğinin epitele saldırmasına olanak sağlar. Nonsteroidal antiinflamatuar ilaçların (NSAID) uzun süreli kullanımı, sigara, alkol tüketimi ve aşırı asit üretimi de mide epiteline hasar verebilir. Bazı durumlarda, peptik ülser açısından aile öyküsünün varlığı genetik faktörün rol alabileceğini düşündürür. Stres ülseri örneğin nöroşirurjik operasyon veya yanıklar gibi ağır fizyolojik streslerin neP PEPTİK ÜLSER YERLERİ VE NEDENLERİ Peptik ülser yaşamlarının belli bir zamanında Ingiltere'deki her 8 kişiden birinde gelişir. Ülsere neden olan mekanizmaların bazıları aşağıda gösterilmiştir. Peptik ülser endoskopi kullanılarak tetkik edilir. Bu işlem ağızdan gastroskop (bir tür endoskop) geçirilerek mide ve duedonumun görülmesini Mide ülseri Mide duvarındaki bu ülser fotoğrafı ağızdan mideye geçirilen gastroskop kullanılarak çekilmiştir. ÜLSER NASIL OLUŞUR? Asit ve pepsin P Mide. beezi Mide epitelindeki mide bezleri besinin yıkılmasına yardımcı olan asit ve pepsin enzimini salgılar. Eğer mide ve duedonum mukus epiteli koruyucu mukus salgılamamış olsaydı asit ve pepsin mide ve duedonumu hemen yok ederdi. den olduğu bir peptik ülserdir (örneğin, Curling ülseri). Psikolojik stresin de var olan ülseri artırdığı düşünülmektedir. Ülser oluşumu ve yerleri ile ilgili daha ileri bilgi için bakınız resimli kutu (bir sonraki sayfa). SEMPTOMLAR Hiç semptom olmayabilir veya mide boşken üst abdomende yanıcı veya tırmalayıcı bir ağrı olabilir. Duodenal ülser ağrısı genellikle yemek yedikten sonra hafifler; fakat birkaç saat sonra yeniden ortaya çıiçerir. Aynı zamanda peptik ülserlerin temel nedeni olan HELICOBACTER PYLORI infeksiyonu lehine kanit aramak için mide epitelinde bir örnek alınabilir; bu bakterinin varlığını saptamak için kan testleri (HELICOBACTER PYLORI'ye karşi antikorlar kontrol edilir) ve nefes testleri de kullanılır. Duedonum ülseri Bu duedonumun üst kısmının gastroskopik görüntüsünde, düz beyaz bir alan olarak ülser açıkça görünmektedir. Mukus Bakteri (Çoğunlukla HELICOBACTER PYLORI). NSAID'ler (örn aspirin), safra, alkol ve kafein mide epitelini irrite edebilir, Epitel Asit salgılanması hücresi artışı Mide epitelindeki peptik ülserlerin çoğunun nedeni mukus tabakaya hasar veren (ve onu aside karşı kırılgan duruma getiren) bakteryel infeksiyona ve aşırı asit üretimini kontrol eden hücrelere bağlıdır. Ülserlere NSAID'ler veya aşırı alkolün aşırı asit üretimi ile kombine olması neden olabilir. Sigara da bir diğer önemli irritan faktördür. kar. Mide ülseri ağrısı besin alınca kötüleşebilir. Diğer olası peptik ülser semptomları arasında iştah kaybı, batında şişkinlik veya tokluk hissi, bulantı ve bazen kusma yer almaktadır. KOMPLİKASYONLAR Peptik ülserin en sık görülen komplikasyonu ülser derinlere indikçe ve kan damarlarına hasar verdikçe ortaya çıkan kanamadır. Çok şiddetliyse, kanama hematemez (kan kusma) ve melana (siyah dışkılama) ile sonuçlanabilir ve bir tibbi acil Duedonum Ülser yerleri Peptik ülserler en sık duedonumun ilk kısmında veya midenin alt yarısında görülür. Özafagus ülserleri de ortaya çıkabilir. Asit tarafından yıkılan koruyucu epitel hücresi duvarı Mukus üretiminde azalma Hasar etkileri mide ve duedonum epitelindeki koruyucu faktörlere galip gelirse, mukus tabakası ve mukus salgılayıcı hücreler erozyona uğrar ve bir ülser oluşur. Stres ülserlerin temel nedeni değildir; fakat var olan ülseri artirabilir. durumdur. Kronik kanama demir eksikliği anemisine neden olabilir. Ender olarak bir ülser sindirim sisteminin duvarını delebilir ve peritonite (karın boşluğu epitelinin inflamasyonu) yol açabilir.

TANI VE TEDAVI

Ülser tanısı genellikle mide ve duedonum endoskopisi yoluyla konulur veya daha ender olarak baryumlu grafi (baryumlu radyografi muayenesi) ile tanı konulabilir. Kişinin HELICOBACTER bakterisi ile infekte olup olmadığını anlaMide Ülser mak için kan ve nefes testleri yapılabilir. Hastada HELICOBACTER bakterisiyle infeksiyon varsa tedavi olarak antibiyotik ve ülser iyileştirici ilaç kombinasyonu verilecektir. Tedavinin başarılı olup olmadığını kontrol etmek için tekrar test yapılır. Ancak HELICOBACTER saptanmazsa (örn, ülserin NSAID kullanımı sonucunda ortaya çıktığı durumlar) NSAID'ler kesilir ve proton pompa inhibitörleri veya H2 blokerleri verilir. Kanama veya perforasyon gibi komplikasyonları tedavi dışında günümüzde cerrahi teknik ülserlerde ender olarak gereklidir. Sigaranın bırakılması ve alkol tüketiminin azaltılması ülserin vineleme olasılığını azaltacaktır.