Agrafia

El ve kol kaslarının normal çalışmasına karşın yazma becerisi kaybı veya bozulması. Serebrumda (beynin ana kütlesi) yazma ile ilgili kısımların hasarından kaynaklanabilir. NEDENLERI Yazma, kelimelerin seçilmesi ve bellekten kelimelerin nasıl hecelendiğinin anımsanmasıi, gerekli el hareketlerinin düşünülmesi ve yapılması ve yazılan kelimelerin onların beyindeki karşılıkları ile uyumlu olup olmadığının görsel olarak kontrol edilmesi dahil olmak üzere zihinsel süreçlerde karmaşık bir olay sırasına bağlıdır. Bu süreçler beyinde bir takım bağlantılı bölgelerde gerçekleşebilir. Agrafia bu alanlardan herhangi birinde bir hasar nedeni ile olabilir (sıklıkla, kafa travması, inme veya beyin tümörü sonucu olarak) ve bu nedenle farklı tipte ve şiddette görülebilir. Agrafiaya, genellikle aleksia (okuma becerisi kaybı) eşlik eder ya da ifade etme afazisinin (dilin ifade edilmesinde genel bir bozukluk) bir parçası olarak görülebilir. AKIBETi Agrafianın spesifik bir tedavisi olmasa da kaybedilen yazma becerilerinin bir kısmı zamanla geri dönmektedir. AIDS Immün sisteminde insan immün yetmezlik virüsü (bkz. HIV) enfeksiyonuna bağlı bir yetmezlik olan edinsel immün yetmezlik sendromunun kısaltılmış hali. Enfeksiyon ile AIDS gelişimi arasındaki süre kişiden kişiye çok değişir. Tedavi yapılmazsa enfekte olan kişilerin yaklaşık yarısında sekiz -dokuz yıl içinde AIDS gelişecektir. On olgudan yaklaşık birinde AIDS'e ilerleme çok yavaştır ve 20 yıl veya daha uzun sürebilir. AIDS'ten hastalanmak ve ölmek dünyada önemli bir sağlık sorunu olup henüz hiçbir tedavi ya da aşı yoktur. GEÇİŞ ŞEKLİ HIV, semen, kan, vajina salgıları ve anne sütü gibi vücut sıvılarında aktarılmaktadır. Başlıca geçiş yolları cinsel temas (vajinal, anal veya oral), kandan kana (transfüzyonlar ile veya uyuşturucu kullananlarda ortak iğneler ile) ve anneden fetusadır. HIV hemofiliyi tedavi etmek için verilen kan ürünleri yoluyla, böbrek nakilleri ile ve semen bağışı ile dölleme sırasinda da geçmistir; ancak taramaların arttırılması bu riskleri büyük ölçüde azaltmıştır. HIV sarılma veya kapların ortak kullanılması gibi günlük temas ile geçmemektedir.

VİRÜSÜN ETKİLERİ

Virüs kan dolaşımına girer ve hücreleri yüzeyinde bulunan CD4 reseptörü denen belli bir reseptör ile enfekte eder. Bu hücreler, CD4 lenfosit adı verilen (CD4 reseptörü taşıyan T lenfositi) ve enfeksiyonla ve beyin gibi diğer dokulardaki hücreler ile savaşmaktan sorumlu olan bir beyaz kan hücresi tipi içerir. Virüs enfekte hücreler içinde çoğalır ve öldüklerinde daha fazla virüs partikülü kana karışır. Eğer enfeksiyon tedavi edilmezse CD4 lenfosit sayısı azalır ve belli enfeksiyonlara ve bazı kanser tiplerine büyük bir yatkınlık ortaya çıkar.

SEMPTOMLARI VE BULGULARI

Bazı kişiler, HIV'le ilk kez enfekte olduklarında enfeksiyoz mononükleoza benzer kısa süreli bir hastalık yaşar. Birçok kişide hiçbir belirgin semptom yoktur ama yine de enfeksiyon taşımaktadırlar. Başlangıçtaki hastalıktan sonra birçok hasta iyi seyreder. Bazılarında büyümüş lenf nodları, kas ağrısı ve aşırı terleme olabilir. Pnömoni gibi ciddi bakteri enfeksiyonları sıktır. Daha sonra kilo kaybı, ateş, terleme veya açıklanamayan diyare gibi muğlak yakınmalar (AID ile bağlantılı kompleks denir) AIDS geliştiğini haber verebilir. A A AIDS NEDENLERİ VE ÖNLENMESİ AIDS, iki koruyucu kabuk içinde bir miktar nükleik asid (genetik materyal) ve bir dış zarftan oluşan insan immünyetmezlik virüsü (HıV) (sağda) nedeni ile olmaktadır. Tam oluşmuş AIDS yalnızca HIV ile enfekte bazı kişilerde gelişmektedir. Yeniden HIV üretimi Yüzey proteinleri Dış zarf Dış kabuk İç protein tabakası. Ribonükleik asid (RNA) HIV (AIDS virüsü) Soldaki elektron mikrografi enfekte insan lenfositinden (immün sistemi hücresi) çıkan insan immün yetmezlik virüsü (HIV) partikülünü göstermektedir. CD4 lenfosit HIV HIV o CD4 lenfosit Yeni virüs partikülü Ölü CD4 salınımi Etkilenmemiş CD4 lenfosit Viral

RNA HIV

Istilacı organizma HIV enfeksiyonunun diğer özellikleri arasında seboreik dermatit gibi deri hastalıkları ve persistan herpes simpleks enfeksiyonları, oral kandidiyazis (pamukçuk), tüberküloz ve şigelloz gibi çeşitli viral, fungal ve bakteriyel enfeksiyonlar bulunmaktadır. HIV beyni de etkileyerek demans dahil olmak üzere çeşitli nörolojik hastalıklara neden olabilir. AIDS'i tanımlayan hastalıklar olarak bilinen çeşitli durumlar tümüyle oluşmuş AIDS'in geliştiğine işaret edebilir. Bunlar arasında kanserler (Kaposi sarkomu ve beyin lenfoması) ve çoğu fırsatçı enfeksiyon olarak tanımlanan çeşitli enfeksiyonlar (pneumocystis pneumonia, tuberküloz, insan papillomavirus, sitomegalovirus enfeksiyonu, toksoplazmozis, CRYPTOSPORIDIUM veya ISOSPORA'ya bağlı diyare, kandidizis, disemine strongiloidiazis ve kriptokokkoz) yer almaktadır. TANISI HIV enfeksiyonu varlığı, kan örneğinin, ilk enfeksiyondan sonra üç ay boyunca gelişemeyen HIV antikorların varlığı açısından incelenmesi ile doğrulanır (bkz. HIV testi). Bu durum kanda CD4 lenfositlerin sayısını ölçen kan testleri kullanılarak veya virüs yükü (kanda saptanabilen virüs miktarı) ölçülerek izlenir. Tam oluşmuş AIDS tanısı pozitif HIV testi ile birlikte AIDS'i tanımlayan bir hastalığın varlığına dayanmaktadır. Bazen kişiler HIV bulunduğunu ancak AIDS'i tanımlayan bir hastalık geliştiğinde fark ederler ve ardından HIV testi yaptırırlar. TEDAVİSİ VE AKIBETİ HIV enfeksiyonu tedavisi HIV enfeksiyonunun kendisinin tedavisi ve HIV/AIDS ile ilişkili durumların ve komplikasyonların tedavisi olarak ayrılabilir. Enfeksiyonun antiretroviral ilaç kombi nasyonu ile tedavisi hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilir ve kan akımında virüs miktarını azaltarak tam oluşmuş AIDS gelişmesini önleyebilir. Başlıca iki retroviral ilaç tipi zidovudin gibi revers transkriptaz inhibitörleri ve indinavir gibi proteaz inhibitörleridir. Her iki ilaç grubu HIV'in hücreler içinde replikasyonunu bozarak etki eder. Çok aktif bir antiretroviral tedavi ya da HAART olarak bilinen rejimde genellikle çeşitli ilaçlar kombinasyon halinde kullanılmaktadır. Dirençli HIV dizilerinin ortaya çıkması füzyon inhibitörleri adı verilen ve virüsün hücrelere girmesini engelleyen yeni bir ilaç grubunun gelişmesine yol açmıştır (enfuvirtid gibi).HIV/AIDS ile bağlantılı hastalıkların tedavisinin ana dayanağı spesifik enfeksiyonları geliştikçe tedavi etmek üzere antibiyotikler, antifungaller ve diğer antimikrobik ilaçlardan oluşmaktadır. Kombinasyon ilaç tedavisinin kullanıma girmesinden beri gelişmiş ülkelerde AIDS'den ölümler çarpıcı şekilde azalmıştır. Yine de bu tür bir tedavi kür sağlamamaktadır ve HIV ile enfekte olan kişiler, enfeksiyon ilaç tedavisi ile başarıyla kontrol altında iken bile yine de enfeksiyon taşımaktadır. Bu nedenle HIV/ AIDS'i altetmenin en etkili yolu hala enfeksiyonun önlenmesidir.

ENFEKSİYONUN ÖNLENMESİ

Enfeksiyon riski güvenli seks ile ve intravenöz uyuşturucu kullananların ortak iğne kullanmaması ile azaltılabilir. Sağlık çalışanları enfekte iğneler (bkz. iğne batması kazası) veya kan ürünleri nedeni ile bir miktar risk altındadır, ama bu, çalışma yerinde güvenlik önlemleri uygulanması ile en aza indirilebilir. AIDS ile bağlantılı kompleks HIV (AIDS'e yol açan virüs) ile enfekte olmuş ama henüz AIDS gelişmemiş bir kişide kilo kaybı, ateş, nörolojik sorunlar ve tekrarlayan enfeksiyonları içeren semptom kombinasyonu. AIDS ile bağ lantılı kompleks bulunan birçok kişide sonunda AIDS bulguları gelişecektir.