Sinir sisteminin bölümleri

SİNİR SİSTEMİNİN BÖLÜMLERİ

Sinir sistemi merkezi sinir sistemi ve çevresel sinir sistemi olarak ikiye ayrılır. Merkezi sinir sistemi beyin ve omurilikten oluşurken, çevresel sinir sistemi vücudun diğer bölümlerine dağılmış sinirlerden oluşur. Çevresel sinir sisteminin, vücut işlevlerini istemimiz dışında denetleyen kısmına otonom sinir sistemi denir. Her ne kadar otonom sinir sisteminin bileşeni olan sinir hücreleri çevresel olarak yerleşmiş de olsa, bazıları merkezi sinir sisteminde bulunmaktadır Otonom sinir sistemi ayrıca beynin hipotalamus gibi parçalarının denetimi altındadır. Ayrıca gastrointestinal sistemin (mide ve bağırsak) duvarında yerleşmiş birçok sinir sistemi vardır.

Bu hücreler bağırsağın hareketlerini ve bağırsak salgıbezlerinin salgılarını düzenler ve denetler ve bağırsaktaki durum hakkında duyusal bilgi taşır. Bağırsak sinir hücrelerinin fazladır. Beyin ve omurilik, sinir lifleri demetleriyle birlikte, sinir hücrelerini ve işlemlerini içerir. Gri cevher (beynin dışta At kuyruğu şeklindeki sinir (bel ve kuyruksokumu bölgesine ait sinirler aşağı doğru birlikte iniyorlar) Kavalkemiği sinirinin derin dalı bulunan ve sinir hücrelerinin oluşturduğu gri bölümü) merkezi sinir sisteminde sinir hücrelerinin yoğunlaştığı yerlerdir; beyaz maddeyse çok az hücre ve birçok sinir lifinin bulunduğu yerlerdir.

Tipik bir sinir hücresinin çekirdek içeren bir hücre gövdesi; gelen bilgiyi alan, sarmal şeklinde birkaç uzantısı (dendrit) ve bilgiyi sinir hücresinden dışarı taşıyan lifi (sinir lifi) vardır. Dendritler oldukça kısadır, genellikle 1-1,5 milimetreden kisadırlar. Sinir lifleriyse, 1 milimetreden 1 metreye kadar çeşitli uzunluklarda olabilirler. Birçok sinir lifi, sinir uyarılarının (uyartı potansiyeli) sinir lifi boyunca hızlı aktarımı için önemli olan yağlı bir tabakayla (miyelin) kaplanmıştır. Multipl skleroz gibi miyelin kılıfının zarar gördüğü hastalıklarda sinir uyarılarının iletimi ciddi olarak bozulur.

Sinir hücreleri birbirleriyle, iki veya daha fazla hücrenin uzantısının karşılaştığı yerlerde (sinaps) sinir hücreleri arasında veri aktarımını sağlayan kimyasal maddeler (nörotransmitterler) bırakarak iletişim kurar. Merkezi sinir sistemi ayrıca glia denen birçok hücre içerir. Bunlar miyelin oluşturmak, sinir hücreleri arasındaki yerlerde doğru miktarda tuz ve kimyasal bulunmasını sağlamak ve işgalci mikroorganizmalara karşı teftişte bulunmak gibi çok farklı görevleri yerine getirirler.