Parkinson hastalığı

Parkinsonizmin en sık nedeni olan nörolojik bir bozukluktur. NEDENLER vE İNSIDANS Parkinson hastalığı beynin bazal ganglionundaki hücrelerin dejenerasyonu veya hasarı ile ortaya çıkar. Sonuç olarak nörotransmitter dopaminde (hareketin kontrolü için gereklidir) bir eksiklik görülür. Bu durum temelde yaşlı kişilerde ortaya çıkar ve erkeklerde daha sıktır. Parkinson hastalığına yol açan süreçler ile ilgili daha ileri bilgi için, önceki sayfada yer alan resimli kutuya bakınız.

SEMPTOMLAR VE BULGULAR

Ana semptomlar birkaç ay veya hatta yıl içinde aşamalı olarak gelişir. Hastalık genellikle bir el, kol veya bacakta hafif tremor (titreme) şeklinde başlar ve el veya ekstremite dinlenme durumunda iken tremor daha da kötüleşir. Daha sonra, bedenin her iki yanı da etkilenir ve kaslarda sertlik, güçsüzlük veya titremeye neden olur. Semptomlar arasında kontrolsüz, ince koşma adımları şekline dönüşebilen yavaş, ayak sürüyerek yürüme; sabit el titremeleri yer alır. Bazen buna başın sallanması da eşlik edebilir; ayrıca kalıcı bir sert öne doğru eğilme ve göz kırpması olmayan sabit bir yüz ifadesi de söz konusudur. Yeme, yıkanma ve giyinme gibi gündelik aktiviteler çok güç hale gelir Hastalığın geç dönemine kadar zihin etkilenmez, ancak etkilenen kişinin konuşması yavaş ve tereddütlü olabilir ve el yazısı genellikle çok küçük hale gelir. Depresyon genellikle çok sık görülen bir komplikasyondur. TEDAVI Şifa yoktur; fakat ilaç tedavisi, fizyoterapi ve ender olarak cerrahi tedavi semptomların giderilmesine yardımcı olabilir. Parkinson hastalığının erken evrelerinde, egzersizler, evde özel yardım cihazları (bakınız iş göremezlik) ve destek etkilenen kişinin moral ve mobilitesini iyileştirebilir. İleri evrelerde ilaç tedavisi semptomları en aza indirmek için kullanılır. Bu tedaviler beyin hücrelerinin dejenerasyonunu veya hastalığın ilerlemesini durduramaz; fakat beyindeki kimyasal dengesizlikleri düzelterek semptomların en aza indirilmesine vardımcı olabilir. Bedenin dopamine dönüştürdüğü levodopa genellikle en etkili ilaçtır. Ancak bulantı ve kusma gibi yan etkilere neden olabilir; bu nedenle doz aşamalı olarak artırılır ve ilaç benserazid veya

PAROTİS BEZLERİNİN YERLEŞİMİ

Bezler çene açısının derininde yer alır ve ağız içine tükürük salgılar. Kabakulak diğer tükürük ve ekzokrin bezleri etkileyebilir. Parotis kanalı carbidopa ile kombine olarak verilebi lir. Levodopa genellikle birkaç yıl etkili dir; fakat etkileri aşamalı olarak zayıflar. Levodopa ile birlikte veya onun yerine kullanılabilecek ilaçlar arasında amantadin, bromokriptin, selegilin ve pervolid yer almaktadır. Bazı durumlarda, tremoru azaltmak için başlangıçta triheksifenidil (benzeksol) gibi antikolinerjik ilaçlar verilebilir. Etkilenen kişi gençse ve başka bir hastalığı yoksa beyinde ara sıra cerrahi operasyon uygulanabilir. Hala değerlendirilmekte olan yeni tedaviler arasında hasarlı dokuların yerine transplante beyin hücreleri konulması ve tremoru azalt mak için elektriksel impulslar ile derin beyin uyarılması yer almaktadır. PROGNOZ Tedavisiz bırakılırsa, hastalık 10-15 yıl içinde ilerler ve ağır güçsüzlük ve iş göremezliğe neden olur. Bazı hastalarda sonunda demans (bunama) gelişebilir. Ancak modern ilaç tedavileri, semptomların oldukça fazla giderilmesini sağlar ve etkilenen kişilerde yaşam kalitesini iyi leştirir.