Bunama

BUNAMA

Bunama, bilinçlilik ya da algılama düzeylerinin çok fazla etkilenmediği; ancak zihinsel işlevin uzun süreli olarak yitirildiği bir durumdur. Genellikle beyin kabuğundaki hücrelerin bozulması sonucu, bellek ve mantıklı düşünme yeteneği büyük ölçüde kaybolur ve kişilik değişiklikleri oluşur. Genellikle yaşlı kişilerde görülen bunama, nüfusun yaşam süresi arttıkça daha da yaygınlaşmaktadır. Amerika Birleşik Devletlerinde 65 yaş üstü her 15 kişiden birinde ve 85 yaş üstü her üç kişiden birinde bunama görülmüştür. Bununla birlikte bunama, daha önceleri inanıldığı gibi yaşlanmanın kaçınılmaz sonuçlarından biri değildir. (İnsanların büyük bir kısmı, yaşlandıklarında bunamaz).

Bunama, aslında yaşlılıkta daha yaygın olan bazı hastalıklarla bağlantılı olarak ortaya çıkar. Alzheimer hastalığı, diğerlerine oranla bunamanın en yaygın nedenidir; bunama vakąlarının yaklaşık yüzde 70’inde görülen Alzheimer hastalığı, günümüzde 2 milyon Amerikalıyı etkilemiştir. Bunamanın bu türünün (senil demans olarak da bilinir) başlangıcı ve ilerlemesi, genellikle 5-10 yıllık bir süreye yayılır. Etkilenen kişi, giderek daha fazla unutkan ve düzensiz olur; okuma, yazma ve karar alma gibi zihinsel işlevler, yavaş yavaş kaybolur Hastalık ilerlerken hastada kişilik değişiklikleri de görülebilir; kişi, daha sinirli, paranoyak ya da depresif bir tablo çizebilir.

Alzheimer hastalığı, beyin kabuğunda meydana gelen tipik değişikliklerle bunamanın diğer türlerinden ayrılır: Örneğin beyin kabuğunda ölü hücreler, anormal protein birikintileri, bozunmuş dokular ve işlevlerini yitirmiş sinir hücrelerinin varlığı. Günümüzde Alzheimer hastalığının nedeni tam olarak anlaşılamamakla birlikte genetik etkenlerle henüz tanımlanamamış çevresel etkenlerin bileşimi sonucu ortaya çıktığı düşünülmektedir. Bu konuda birçok araştırma