Jet hastaliği

JET HASTALIĞI

Bu hastalığın belirtileri, gün içinde uyuklama, yorgunluk, uykuya dalmada zorluk ve genel bir belirsizlik duygusudur. Jet uçaklarıyla farklı zaman dilimlerine yolculuk eden kişilerde, çeşitli derecelerde görülür. Kuzeyden güneye yolculuk eden kişilerde ise yorgunluk olabilir; ancak bu hastalık görülmez. İnsan vücudundaki birçok hormonun düzeyi, yaklaşık 24 saatlik aralıklarla değişir. En önemli steroid hormon olan kortizon, böbreküstübezleri tarafindan salgılanır ve uyku sırasında düzeyi düşer, sabah erken saatlerde ise hızlı bir biçimde yükselir, gün içinde yemek sırasında görülen ataklarla yavaş yavaş düşer.

Bu hormonun ritmi, gece-gündüz çevrimine bağlıdır ve farklı zaman dilimlerine yapılan uçak yolculuklarında birkaç gün sürer. Vücudun bu değişikliklere uyum sağlaması sırasında ise bu hastalık görülür. Birkaç gün sonra (bu süre kişiden kişiye değişmektedir), vücut yeni zaman dilimine uyum sağlar; kalp atış hızı ve vücut ısısı normale döner. Bu hastalığın nasıl önleneceğine ya da etkilerinin nasıl yok edileceğine ilişkin birçok kuram vardır.

Bunlar, aynı saatlerde uyumak (bu ancak, gidilen yerde kısa süre kalınacaksa uygulanabilir); bir insan hormonu olan ve tablet olarak bulunan melatonin kullanmak (bu tartışmalıdır); uyku ilacı kullanmak (bunlar da kendilerine özgü bir sersemlik hissine yol açar) gibi önerileri içermektedir Jet hastalığını hafifletmenin diğer yolları da şunlar olabilir: Yolculuktan önceki gece iyi uyumak; öğleden sonra geç saatlerde ve gece yolculuk yapmak; uçaktayken, yeni zaman dilimine göre yemek yemek ve uyumak; alkol ve kafein içeren içeceklerden uzak durmak ama bol bol su içmek; yeni zaman dilimini uçaktan iner inmez benimsemek; gece uyuyabilmek için odayı serin tutmak; sabah olduğundan emin olmak (güneş yoksa tüm işıkları açmak); sabah kalkınca egzersiz yapmak ve ilk gün hafif yiyecekler yemek.