Gastrit

GASTRİT

Gastrit mide içyüzünün iltihabıdır. Yaşla beraber gittikçe daha yaygın hale gelir ve bu durum kısa süre için akut olarak (ani başlayan) gelişebilir veya uzun süreli kronik bir durum olabilir. Asit sıvısının mideden geri kaşışı (gastroözofajiyal reflü) yemek borusunun alt kısmının içyüzüne zarar verebilir. Gastritin nedeni ve tipine bağlı olarak belirtiler çeşitli olabilir, hafif karın ağrıları ve kramplar, geğirme, ishal, karında şişme, iştah kaybı ve kusma sebebiyle ağızda hoş olmayan bir tat (sıklıkla asidik) görülebilir. Gastrit yaygın ve genelde önemsiz bir rahatsızlık olmasına karşın tıbbi bakım gerektiğini göstehastalıktır.

Sıklıkla mide duvarının tahrişinin sonucu olarak ani bir ağrı ile kendini belli eder. Kimus (midedeki yiyecek maddesi) ren karında kanamaya bağlı siyah katransı dışkı (melena), kanlı kusmuk, ateş ve şiddetli ağrı gibi işaretler verebilir. Akut gastritin potansiyel sebepleri alkol, kafein, nikotin, aşırı yemek, mideyi tahriş eden ilaçlar (aspirin ve steroid olmayan antienflamatuar ilaçlar gibi), başka bir hastalık veya büyük ameliyata bağlı psikolojik gerginlik, gıda alerjileri ve bakteriyel veya viral enfeksiyonlar olabilir. Tedavi sebebe bağlıdır ama akut gastrit belirtileri normalde dinlenme ve mideyi tahriş eden ilaç ve yiyeceklerden kaçınma ile birkaç gün içinde kaybolur.

Mide asitini azaltıcı ilaçlar genelde belirtileri kısa süreli iyileştirir. Aspirin veya benzer ilaçlar kullanılmamalıdır ama eğer ağrıkesici gerekiyorsa asetaminofen (parasetamol) gibi Kronik gastritin sebebini belirlemek için kesin tek yol (ve bazen varlığını doğrulamak) endoskopi ve biyopsi gibi tıbbi testlerdir. Endoskopi ince, uzun ve esnek bir boruyu yemek borusundan aşağı, mideye indirmek ve sıklıkla mide duvarının fotoğrafını çekmektir. Biyopsi ise inceleme için mide duvarından küçük bir parça alınmasıdır ve çoğunlukla endoskopi ile yapılır. Bu iki işlem normalde hastanın ilaçla hafifçe yatıştırılmasını gerektirir.

Bugünlerde kronik gastritin en önemli sebeplerinden birinin Helikobakter pilori adında bir bakteri olduğu yaygın olarak kabul edilmiştir, bu tıbbi literatürde ilk olarak 1980'lerde Batı Avustralyalı iki tıbbi araştırmacı tarafından tanımlanmıştır. Bu bakteri ile enfekte olan her insanda belirtiler gelişmez. Birçok insan çocuklukta enfekte olur ve hiçbir komplikasyon gelişmeden normal hayatlarını yaşarlar. Bununla birlikte H.pilori enfeksiyonlarının (kolayca antibiyotiklerle tedavi edilir) mide ülserleri ve kanserlerinin başlıca sebebi olduğu yeni anlaşılmıştır.

Kronik gastrit, midenin içyüzeyindeki hücrelerin vücudun kendi savunma sistemi tarafından saldırıya uğradığı bir otoimmün hastalığa bağlı da olabilir. Bu mide hücrelerinin kaybına ve kişinin B12 vitaminini emme yeteneğinde azalmaya sebep olur; bu ise pernisiyoz anemi olarak bilinen bir duruma yol açabilir. Gastrit kendi başına belirti vermeyebilir ama kansızlığın sebepleri araştırılırken tanı konabilir. Kronik gastritin bir diğer çeşidi de hipertrofik gastrittir; bunda mide duvarının kıvrımları büyür ve iltihaplanır. Menetrier hastalığı bu durumun nadir görülen bir formudur, sıklıkla yaşlı hastalarda görülür; protein kaybı yaygın bir komplikasyonudur.

İlaç tedavileri vardır ama başarısız olursa cerrahi müdahale gerekebilir.