Retinoblastom

Retinanın (gözün arka bölümünde 1ş1- ğa duyarlı iç tabaka) bebek ve çocuklarda görülen kanseri. İlk belirtisi tutulan gözde görme kaybını neden olduğu şaşılık ya R.709

RETINA HASTALIKLARI

Kucuk boyutuna karsin retinanin hastaliklari cok cesitlidir. Cogu gormeyi ciddi bicimde bozar, hatta korluge yol acabilir. Dogustan gelen ve kalitsal bozukluklar Renk korlugu (bkz. renkli gorme yetersizligi) retinanin koni hucrelerindeki (retinadaki renk alicilari) bir anormallige baglidir ve genellikle kalitsaldir. Makulanin kalitsal dejeneratif bozkuluklari her yasta ortaya cikabilir, merkezi gormede ciddi kayba yol acar. Retinayi etkileyen diger kalitsal dejeneratif bozukluklar Tay-Sachs hastaligi ve retinitis pigmentosa'dir. Retrolental fibroplazi akciger olgunlasmasi geri premature bebeklerin tedavisinde verilen asiri yuksek konsantrasyonda oksijenin retina damarlarinda yol actigi anormalliklera bagli olarak gelisir. Infeksiyonlari Toksoplazmoz anne karninda bulasan ve yasamin ileri yillarinda nuks eden bir infaksiyondur, ilerleyici retina hasarina yol acar. TOXOCARA CANIS larvalari retinaya yerlesebilen parazitik bir kurtcuktur. Retinada siddetli harabiyete yol acar ve tumore benzeyen bir kitle olusturur (bkz toxocariasis). Onchocerciasis de tropikal bir kurtcugun meydana getirdigi retinada ciddi hasar yapabilen bir parazit infestasyonudur. Vucudun herhangi bir yerindeki bakteri a da mantar infeksiyonukan yolu ile retinaya sicrayabilir. Bagisiklik sisteminde zayiflik olan kisilerde retina infeksiyonlari daha kolay ve sik ortaya ciker. Tumorleri Retinoblastom cogunlukla yasamin ilk uc R da göz bebeğinde farkedilen beyazlıktır. Erken dönemde tedavi edilmezse göz çukuruna ve optik sinir boyunca beyine yayılır. Bazı olgularda retiniblastomun nedeni kalıitsal bir gen anormalliğidir; hastalığın bu şeklinde tek ya da her iki göz tutulabilir. Ailesel olarak riskli bebeklere düzenli göz muayenesi yapılır; bu tip ailelerin bireyleri evlilik öncesi genetik danışmanlık almalıdır. Retinoblastomun kalıtsal olmayan şekli de vardır; genellikle tek bir gözün tutulduğu bu bozukluğun nedeni belli değildir. Tedavi tümörün büyüklüğüne ve yerleşimine göre yapılır. Genel olarak küçük tümörler kriyoterapi (dondurma), laser tedavisi ya da brekiterapi (bir çeşit radyoterapi) ile yok edilir; ek olarak kemoterapi veriyilinda ortaya cikan bir habis (kotu huylu) tumordur. Tutulan gozde gorme kaybi olabilir, goz bebeginde beyazlik ve gozde kisilma meydana gelir. Vucudun baska yerlerinden retinaya sicrayan, ikincil tumorler de gorulebilir. Malin melanom (bkz. melanom, malin) koroid (retinanin altindaki tabaka) den gelisebilir. Retinanin selim (iyi huylu) tumorleri de vardir. Retina yaralanmalari Retina delici ya da kunt darbelere bagli olarak yirtilabilir ya da cevre dokudan ayrilabilir (dekolman) (bkz. retina dekolmani; retina yirtigi). Bazan gunese dogrudan bakilmasi retinada yaniga ve kalici hasara yol acar (bu gunse tutulmasi sirasinda bile olabilir). Metabolik hastaliklar Diyabetes mellitus retinopati'ye yol acabilir. Retinopatide retina icerisine sivi sizintisi ve kanama olur (bkz. retinal kanama), retina yuzeyinde yeni kan damarlari olusur; bunlar kolayca kanayabilen, zayif damarlardir.Bu damarlardan gozun arka bolumunu dolduran jel yapisindaki "vitre sivisi" icine kanama olabilir; "proliferatif" retinopatide vitre uzerine dogru fibroz doku gelisi; bu kalici gorme kaybinin baslica nedenlerinden biridir. Kan akiminda bozulmaya bagli sorunlar Retina toplardamari tikanmasi (ya da retina atardamari tikanmasi) retinanin markezi toplardamarinin (ya da atardamarinin) tikanmasi sik rastlanan bir korluk nedenidir. Hipertansif retinopati yuksek kan basincinin damarlarinda daralma ve atelebilir. Daha büyük tümörlerde kemoterapi ya da radyoterapi uygulanır; tutulan gözün çıkarılması gerekebilir. Her iki gözün de tutulduğu durumlarda daha kötü durumdaki göz çıkarılıp diğerine radyoterapi verilebilir.