Melanom

MELANOM

Bu, normal olarak deri hücrelerinin yüzey tabakasının (epitel) en derin bölümünde bulunan pigment üretici hücrelerden (melanosit) kaynaklanan tehlikeli bir kanser türüdür. Melanom tümörden, kanserli yayılma özelliğini vurgulamak amacıyla sık sık kötü huylu melanom olarak bahsedilir (iyi huylu melanosit tümörlerine artık melanom değil nevüs adı verildiği için gereksiz hale gelmiş olan bir terimdir). Bu tümörlerin lenf sistemi ve kan aracılığı ile yayılma ve ölümcül sonuçlara yol açma potansiyeli vardır. Diğer yandan melanomun erken teşhis edilmesi ve cerrahi operasyonla alınması yoluyla tedavi edilebilir.

Dolayısıyla cildinde pigmentli bir alan veya şekilsiz çıkıntılar beliren herkesin hemen bir doktora başvurması yaşamsal önem taşır. Deri melanomunun gelişmesi de, özellikle ultraviyole ışınlarından kaynaklanan yaralanmalara karşı korumasız olan açık tenli kişilerde, güneşin zararlı etkisinde kalınmasıyla ilişkilidir. Ancak, tümör, zaten mevcut olan bir et beni (veya ben) üzerinde veya tekrarlayan şekilde ya da uzun süreli güneşe maruz kalmayan ciltlerde de oluşabildiğinden hastalık eğilimi yaratan tek faktör bu değildir. Vakaların küçük bir bölümünde kalıtımın rolü vardır. Melanomlar pigment üreten hücrelerden kaynaklandığından koyu bir renge sahip olabilirler ancak bu şart değildir.

Bir melanomu “ben”den ayırmak, özellikle juvenil melanom olarak adlandırılan “ben” türünün görüldüğü çocuklarda kolay olmayabilir. Yetişkinlerde bir melanomun erken teşhisi için kişisel gözlem önemlidir. Bir yetişkinde yeni oluşan ve genişleyen bir ben, mevcut bir benin büyümesi, yüzey veya renginde değişmeler olması, sınırlarının düzensizleşmesi veya kenarlarına yakın bölgelerde ilave pigmentli alanların gelişmesi, kaşıntı veya ağrı ve kanama en önemli uyarı işaretlerdir. Tanı, yalnızca biyopsi örneğinin mikroskobik incelemesi yoluyla konulur.

Melanomun erken aşamalarında tümör radyal olarak yayılır, yani merkezden dışa doğru, daha geniş ancak hâlâ yüzeysel olarak yerleşik tümör hücreleri topluluğu oluşturacak şekilde genişler. Daha sonra dikey bir büyüme gösterir; böylece tümör hücreleri derinin daha derin katmanlarını işgal eder. Bir melanomun mikroskobik incelemede henüz radyal yayılma aşamasında olduğunun belirlenmesi durumunda olası sonuç dikey yayılma aşamasında göre daha iyi olacaktır. İşlediği derinlik miktarı arttıkça lenf bezeleri veya uzak bölgelere yayılma olasılığı da artar ve tedaviye cevap zayıflar rinde görülen, koyu renkli, kanserli oluşumlardır. Sıradan bir ben gibi başlayıp kötü huylu hale dönüşebilirler...

Mikozis fungoides genellikle üç aşamada gelişir, kaşıntılı deri lezyonları ile başlar, bunu geniş kabartılı deri lezyonları izler ve son olarak da sık sık ülserleşen mantara benzer tümörler ortaya çıkar.