Nedenler

Nedenler

Gebelik ve emzirme dışında memelerde süt üreten bezler işlevsel değildir. Bununla birlikte meme başından yayılan ve giderek daha küçük kanallara ayrılan tüpler bulunur. Hemen hemen bütün meme kanserlerine, bu küçük kanalları çevreleyen hücrelerin katmanlaşması neden olur. Kanserin birçok türünde olduğu gibi meme kanserinin nasıl geliştiğini anlamak için yeterli bilgimiz yoktur; ancak iki etki, bu açıdan önemli görünmektedir. Öncelikle kanalları çevreleyen hücrelerin büyümesi ve bölünmesi, hormonlarca (özellikle östrojen) denetlenir; hücre gelişimi uyarımında nispeten aşırı östrojen bulunmasi (progesteronun dengeleyici etkisi olmadığında), meme kanserinin gelişmesine uygun bir ortam hazırlar.

Bu, meme kanserinin neden genellikle memedeki kanserli olmayan diğer yumrularla birlikte görüldüğünü açıklayabilir. Bu durum, aynı zamanda çocuğu olmayan kadınlarda ve ilk çocuğunu nispeten daha geç doğurmuş kadınlarda, regl kanamalarının erken yaşta başlaması ve geç yaşta menopozla bağlantılı olarak meme kanseri riskinin ileri yaşlarda neden arttığını da gösterir. İkinci olarak, bazı meme kanserleri genetik etkenler nedeniyle ortaya çıkar. Aileden gelen meme kanseri riskiyle ilgili genler tanımlanmıştır.

Buna rağmen çevresel etkiler meme kanserinin oluşmasında belki de çok daha önemlidir; ancak bir bireyde tümör oluşması riskinde hangi etkenlerin rol oynadığı ya da nasıl etkiledikleri hakkında hâlâ çok az bilgiye sahibiz. Meme kanseri nasıl gelişir? Meme kanserlerinin büyük bir kısmı, 30 yaş üzerindeki kadınlarda görülür ve memenin üst dış bölgesinde (koltuk altına kadar uzanan dokuyu içeren bölge) ya da meme başının hemen altındaki dokuda oluşur. Tümör hücreleri, başlangıçta sadece meme kanalları içinde büyür; ancak daha sonra kanalların duvarlarına saldırarak bu kanalları çevreleyen yağ ve bağdokuya yayılır.

Ardından meme kanseri hücreleri, lenfatik damarlara girip koltuk altındaki bağdokusuyla köprücükkemiğinin üzerinde bulunan yumruları içeren en yakın lenf düğümü gruplarına yayılır. Hemen hemen aynı zamanda hücreler, kan damarlarına girebilir ve böylece akciğerlere ya da bütün bedene yayılabilir Meme kanserinin sonucu açısından, erken teşhis son derece önemlidir. Bu tümörlerin bazıları, diğerlerine oranla daha hızlı büyür ve yayılır. Bununla birlikte bir meme kanserinin teşhis edildiği evre, hastalığın seyrini ve hastanın hayatta kalma şansını belirleyen tek ve en önemli etkendir.

Kanser hücrelerinin hâlâ kanalların duvarlarına bağlı olduğu evrede teşhis edilen tümörler, oldukça etkin bir biçimde tedavi edilebilir. Bu tür durumlarda, hastanın teşhisten sonraki en az beş yıl hayatta kalma şansı yüzde 90'dan fazladır. Kanser hücreleri, yakındaki lenf düğümlerine yayıldığında hastanın hayatta kalma şansı önemli oranda düşer. Tümörler, ikincil kanserin yayıldığı evrede teşhis edildiğindeyse, hastanın teşhisten sonraki beş yıl hayatta kalma şansı yüzde 15'ten daha azdır. Meme kanserleri, ne yazık ki etkili bir tedavi için fazlasıyla yayıldıkları geç bir döneme kadar açık belirtiler göstermeyebilir.

Bu nedenle tümörlerin erken bir evrede teşhis edilebilmesi için etkili çaba harcanmalıdır. Kadınların, herhangi bir yumru olup olmadığını kontrol etmek için memelerini incelemeleri ve mamografi yöntemiyle memelerin taranması, erken teşhis için iki yararlı yaklaşımdır. Güvenilir bir teşhis koyabilmek için fark edilen bütün kitlelerin mikroskopta incelenmesi zorunludur. Bunun için uygun bir iğne kullanarak hücrelerin alınması, bir biyopsi iğnesi kullanarak bir doku merkezinin alınması ya da yumrunun tamamen alınması gerekir. Patologlar, hücrelerin görünümüne bakarak bir kanserin olası davranışı hakkında bilgi edinebilir.

Günümüzde meme kanserinin tedavisinde, dokunun ameliyatla alınması yöntemi, 20 ya da 30 yıl öncesine oranla çok daha az kullanılmaktadır. Işın tedavisi, kemoterapi ve hormon tedavisi modern tedavi yöntemleri arasında önemli bir yere sahiptir. Kanser hücrelerinin gelişimini önleyen ilaçlarla antibiyotikleri içeren yeni tedavi yöntemleriyse test aşamasındadır.