Multipl skleroz (ms)

Beyin ve spinal kordun miyelin (sinir demetlerini koruyan kılıf) kılıfında bölümler halinde hasar oluşan merkezi sinir siteminin ilerleyici hastalığı. Hasar oluşan bölümler plak olarak adlandırılır. Sinir uyarıları iletemediği için hareket ve duyu gibi fonksiyonlar kaybolabilir. Merkezi sinir sisteminin herhangi bir bölümü etkilenebilir. NEDEN VE SIKLIK MS vücut immün sisteminin beyin ve spinal kordun bazı sinirlerinin miyelin kılıfına zarar vermesiyle oluşan otoimmün bir hastalıktır. Kadınlarda erkeklerden daha sık olusur ve bazı ailelerde görüldüğü için genetik bir faktör içerebilir. MS'in tropik iklimden daha cok ılıman iklimde sık olması çevresel fatörü de düşündürür. BELİRTİLER MS genellikle 20 ile 45 yaş arası oluşur ve belirtiler beyin ve spinal korddai etkilenen bölgeye göre değişir. Spinal kord hasarı karıncalanma, hissizlik, uzuvlarda zavıflık, spastisite, paralizi, ve enkontinansa neden olabilir. Beyideki beyaz madde (miyelinli sinirler) hasarı yorgunluk, vertigo, hantallık, kas zayıflığı, konuşma bozukluğu, görme bulanıklığı, yüzde hissizlik veya yüzde acıya neden olabilir. MS'li hastaların konsantrasyon bozukluğu, hafıza bozukluğu ve depresyon veya anksiyete sorunları da olabilir Daha fazla bilgi için bkz. multipl sklerozun özellikleri, aşağıda. Atak birkaç hafta veya aylar sürebilir. Bunu dramatik bir ivilesmenin gözlendiği remisyon dönemi izler. Remisyon döneminden sonra yaralanma, hastalık veya stres ile tetiklenen yeni bir atak oluşur. Bazı kişilerde kalıcı etkileri az olan hafif tekrarlar ve uzun süreli remisyonlar olur (relapsing-remitting MS). Diğerleri derece olarak ilk ataktan daha fazla artan zararlarıyla kronik ilerleyici MS (chronic-progressive MS) olarak adlandırılır. Az bir kısmı hızla ilerlevip hastalığın ilk yılında büyük zararlar oluşturan fulminan MS olarak adlandırılır. TANI Tek bir testi yoktur fakat MRG beyindeki beyaz madde hasarını, lomber ponksiyon spinal kord çevresindeki sıvıda anormal proteinleri gösterebilir. Gözde cevap uyandırma testi de (evoked response test) tamamlayıcı bir kanıt sağlayabilir TEDAVi Kesin bir tedavisi voktur. Kisa dönemli kortikosteroidli ilaçlar tekrların ciddiyetini azaltabilir ve beta interferon atakla tekrar arasındaki süreyi uzatabilir. Rehabilitasvon, fizvoterapi ve mesgulivetle tedavi kullanımı gereklidir. Bu şekilde kişiler günlük aktivitelerini daha kolay yerine getirirler. Pek çok tamamlayıcı tedavi belirtileri hafiflettiğini iddia eder fakat etkin olduklarına dair cok az kanıt vardır. Bununla beraber refleksoloji, masaj ve tai chi gibi bir takım tedavilerin genel iyilik halini düzelttiğine dair bazı kanıtlar vardır.