Büyüme bozuklukları

Büyüme bozuklukları

Ön hipofiz bezinin salgıladığı büyüme hormonu, hücre büyümesiyle çoğalmasını denetler. Yetersiz büyüme hormonu üretimi, gelişimi yavaşlatarak cücelik gibi bozukluklara neden olur. Çok fazla büyüme hormonu üretimiyse, devlik ve akromegalide olduğu gibi kemiklerle kasların yol açar. Kadınlarda bu süreç, memelerin gelişimini, kalçaların genişlemesini, rahmin hızla büyümesini, koltuk altlarıyla dış cinsel organların çevresinde kılların çıkmasını kapsar. Aylık kan ve rahim dokusu akıntısı olarak tanımlanan regl kanamasi, ergenlik döneminden iki yıl sonra başlar; belirli bir düzene oturuncaya dek iki yıl boyunca düzensiz olarak devam eder.

Bu değişikliklere, hipofiz bezinden salgılanan hormonların denetimi altında, yumurtalıklarda üretilen cinsellik hormonları (östrojen ve progesteron) yol açar. Erkeklerde ikincil cinsel özellikler, testislerle penisin hızla büyümesi; sesin kalınlaşmasına ve boynun ön kısmında Ademelmasının belirgenleşmesine neden olan girtlak gelişimi; yüz, koltukaltları, kasık ve beden kıllarının çıkmasıdır. Boy aniden uzar ve penisin genişlemeye başlamasından yaklaşık bir yıl sonra ilk meni boşalımı meydana gelir. Bu değişikliklere, erkek cinsellik hormonu testosteron yol açar. Salgıbezi etkinliği, hem erkekler hem de kadınlarda artar.

Kol altları, anüs, cinsel organlar ve memelerde bulunan terbezleri, bu dönemde aktif hale gelerek kendilerine has bir koku yayar. Yağ bezleri, cildi nemlendiren yağlı bir madde olan sebum üretimini artırır. Bu, ergenlikte yaygın bir sorun olan akneye neden olabilir. Ergenlikte erkeklere oranla daha fazla fiziksel değişiklik geçirmelerine rağmen kızlar, ergenliğe daha erken girdiklerinden olgunluğa daha kısa zamanda erişir. Ergenlik, kızlarda 11. yaşta başlayıp 16. yaşa kadar devam eder. Erkeklerde ergenlik süreci, 13. yaşta başlayıp 18. yaşa kadar sürer. Büyüme ve cinsel olgunluk süreleriyle ölçülerindeki farklılıklara, kalıtsal eğilimler, beslenme ve ortam neden olur.

Duygusal ve davranışsal değişiklikler de fiziksel değişikliklere eşlik eder. Hormonal değişiklikler, cinsel duyguları uyandırır ve yetişkinlerin birçoğu cinsel deneyim yaşar. Karşı cinse ilgi duyma normal olarak ergenlik döneminde başlar. Bazı durumlarda ergenlik, normalden daha geç başlar ya da hiç oluşmaz. Metabolik bozukluklar, kalıtsal koşullar, hormonal bozukluklar ve yetersiz beslenme gibi birçok farklı etken, cinsel gelişimi yavaşlatabilir.