Aviasyon (uçuş) tıbbı

Azalmış oksijen, basınç değişiklikleri ve hızlandırıcı kuvvetlerin etkileri gibi hava yolculuğunun fizyolojik etkileri yanı sıra uçuş sırasında olabilecek medikal sorunların nedenleri ve tedavisi ile ilgilenen tıp uzmanlığı. Aviasyon tibbi, ucuş ekibinin ve bazen yolcuların uçuş sağlığının değerlendirilmesi, havadaki acil tıbbi durumların tedavisi, özel uçuş tiplerinin sonuçları (helikopter ve uzay uçuşu gibi) ve havayolu kazalarının araştırılması konularını içermektedir.

HAYA YOLCULUĞU İLE İLİŞKİLİ SORUNLAR

İrtifa artışı hava basıncında ve oksijen basıncında düşmeye yol açar. Hipoksi (kanda ve dokularda ciddi oksijen azalması) yüksekte uçan her kişi için bir tehlikedir. Uçan kişinin dekompresyon hasOTOİMMUN BOZUKLUKLAR Spesifik (organ veya hücreleri etkileyen) Adison hastalığı (böbreküstü bezleri) Otoimmun hemolitik anemi (kırmızı kan hücreleri) Otoimmun kronik aktif hepatit (karaciğer Otoimmun infertilte (sperm veya yumurtalık) Tip 1 diyabet (pankreas) Goodpasture sendromu (akciğer ve böbrek) Grave hastalığı (tiroid bezi) Hoshimoto tiroiditi (tiroid bezi) idyopatik trombositopenik purpura (trombositler) Myastenia Gravis (kas reseptörleri) Pernisiyöz anemi (mide çeperi) Vitiligo (melanositler) Spesifik olmayan Behçet sendromu Romatoid artrit Sjögren sendromu Sistemik lupus eritematozus talığı skuba dalgıçlarını etkileyen durum ile aynı nedenlere bağlıdır, ancak düzenli yolculuk etmekte olan yolcular için bu, bir sorun oluşturmamaktadır. Sivil havacılıkta hızlı dekompresyon (hava basıncında ani düşme) çok nadir görülür ve uçak güvenli bir yüksekliğe erişene kadar yolcuların ve uçuş ekibinin acil hallerde kullanması için oksijen maskeleri bulunur. Hipoksi veya daha sıklıkla anksiyete hiperventilasyona (aşırı soluk alıp verme) yol açabilir ve bu durumda artan soluk alma, aşırı karbondioksid kaybına neden olur. Bu kayıp vücudun asiditesini değistirerek ağız çevresinde karıncalanma, kas spazmları ve baş dönmesi gibi semptomlara neden olur. Uçuş sırasında irtifada veya kabin basıncındaki değişiklikler vücudun gaz içeren kavitelerini, özellikle orta kulağı, yüzdeki sinüsleri, akciğerleri ve barsakları etkiler. Çıkış sırasında basınç düştüğünde bu boşluklardaki basınç düşer, bu boşluklardaki gaz hacmi artar ve genellikle gaz kendiliğinden kaçar. İniş sırasında vücudun dışındaki basınç arttıkça gaz hacmi düşer. Koruyucu önlemler alınmazsa, bu, ağrıya ve nadiren hasara yol açabilir. (bkz. barotravma). Hava yolculuğu sırasında derin ven trombozu gelişmesinden çok kaygılanılır (bkz. tromboz, derin ven). Bu durum, uzun uçuşlarda olduğu gibi, uzun süre bir pozisyonda oturulması ve ya dokular üzerinde baskı olması nedeniyle ortaya çıkar. Sivil havayolu yolcuların karşılaştığı hızlandırıcı kuvvetler kalkış ve inişlerde bile hafif düzeydedir ve hiçbir tıbbi önlem gerekli değildir. Diğer yandan askeri havayolu pilotları ciddi akselerasyon yaşayabilirler ve özel giysiler giymeleri ve kanın ayaklarda toplanarak ani bilinç kaybına yol açmasını önleyecek eğik koltuk kullanmaları gereklidir. Hareket hastalığı genellikle hava yolculuğu sırasında kara veya deniz yolculuğuna göre daha az soruna yol açar. Ancak hareket hastalığına yatkın yolcular buna yönelik ilaçlardan yarar görebilirler. Hava yolculuğu çeşitli zaman zonlarının kısa sürede geçilmesini sağlar ve bu uyku/uyanıklık sikluslarını etkileyebilir ve jet-lag'e yol açabilir. AVÍASYON TIBBI UZMANLARI Birçok büyük havayolu aviasyon tıbbı konusunda eğitim almış, havayolu personelinin sağlığından sorumlu doktorlar bulundururlar. Doktorlar yolculuk eden hasta yolculara danışmanlık verir, uçuş sırasındaki hastalıklarla başa çıkmak için eğitir ve ekipman sağlar ve havayolu hijyeninin sürdürülmesini sağlar. Ek olarak, yolcu medikal klirens ünitesi (PMCU) hastalara uçuş sırasındaki tıbbi durumlarla ilgili bilgi verir. Uçuş için tıbbi yönden uygun olup olmadığından kuşku duyan her kişi doktoruna, havayoluna ve/veya PMCU'ya danışmalıdır. A Vitaminozis Bkz. hipovitaminozis.