Obsesif-kompülsif bozukluk

Bir bireyin tekrarlayan, ritüel şeklindeki hareketlere (kompülsiyonlar) yol açan sürekli fikirlere (obsesyonlar) takıldığı, sıklıkla OKB olarak bilinen bir psikiyatrik hastalık. Genellikle adölesan dönemde başlayan bu bozukluk ender görülür. Bu nunla birlikte, minör obsesyonel semptomlar stresli zamanlar başta olmak üzere, büyük olasılıkla nüfusun yaklaşık altıda birinde meydana gelir. NEDENLERI OKB genetik olabilir ancak çevresel faktörler de etkilidir. Düzenli olma ve titiz lik gibi kişisel özelliklerin, nörotik semptomlara yatkınlık olması nedeniyle, bu bozukluk ile ilişkili olduğu düşünülmektedir. Belli beyin hasarları, özellikle ensefalit, obsesyonel semptomlara yol açabilir OKB olan bireylerde yapılan testler, beynin frontal bölgelerinde aşırı aktivite olduğunu gösterir. SEMPTOMLARI Obsesyonlar, istemsiz olarak yineleyici şekilde akla gelen düşünceler va da hislerdir. Etkilenen bireyler bu tip düşünceleri mantıksız bulmalarına karşın bu düşünceleri göz ardı edemez ya da karşı koyamazlar. Şiddet düşünceleri, mikrop ya da kir nedeniyle enfekte olma korkusu ve sürekli şüpheler (örneğin kapının kapalı olup olmadığı ya da ocağın sönük olup olmadığı) en yaygın obsesyonlardır. Obsesyonel tekrarlarda sürekli bir kelime, cümle ya da cevaplanamayan bir soruya takılma söz konusudur. Kompülsiyonlar, tekrar eden ve görünüş te bir amacı olan hareketlerdir ve ritü el şeklinde gerçekleştirilir. Korkuları önlemek ya da endişeyi gidermek amacıyla yapılır. El yıkama, sayma ve kontrol etme, en yaygın kompülsiyonlardır. Kompülsif hareketler, iş yaşamını ve sosyal yaşamı ciddi ölçüde aksatacak kadar çok tekrarlanabilir. Bu bozukluğa sıklıkla depresyon ve anksiyete eşlik eder. Ciddi düzeydeyse, birey eve bağımlı hale gelebilir. TEDAVİSİ Birçok birey bilişsel davranışsal tedaviye ya da seçici serotonin geri alım inhibitörleri (bir antidepresan grubu) ile tedaviye iyi yanıt verir. Çoğu bir yıl içinde iyileşir ancak semptomlar stres altinda tekrarlayabilir. Çok ciddi düzeyde etkilenen bireylerde OKB yaşam boyu sürebilir.