Menteşe biçimi eklem

Menteşe biçimi eklem

Adından anlaşıldığı gibi yalnız bir düzlemde hareket edebilir; dirseğin esnemesi (bükülmesi) ve genişlemesi (düzeltilmesi) buna örnektir. (kayan) eklem, el bileği kemiklerinin arasında olduğu gibi hafif kaygan hareketleri sağlar. Eksen eklemler, yaklaşık tek eksenlik dönüşe izin verir ve ilk iki omurun arasında bulunur. Hareketli bir eklemin birden fazla eklem hareketi türü olabilir; örneğin dirsek, menteşe biçimi eklemi ve eksen eklemini içerir. Bir dizi eklem olan yerlerde toplam hareket, eklemlerin tek tek sahip oldukları hareketlerin toplamıdır. Belkemiği, eklem zincirlerine bir örnektir. El bileğindeki 8 kemik, elin çok geniş bir alanda hareket etmesini sağlar.

Ayak bileğindeki 7 kemik, düz olmayan zeminde ayağın birçok yöne eğilerek rahatça yürüyebilmeyi sağlar. Sinovyal eklemde kemik uçları düzgündür ve çok düşük sürtünme katsayısı olan eklem kıkırdağı ile kaplıdır. İki kemik, lifli doku kapsülü ile birbirine bağlıdır. Lifli kapsülün içi, eklemi yağlamak ve kıkırdağı beslemek için sinovyal sıvı salgılayan sinovyal zar ile kaplıdır. Eklem, bağlar tarafından güçlendirilir Bazı bağlar kapsülün kalın bölgeleridir; diğerleri ise kemiklere bağlıdır. Örneğin diz ekleminin çapraz bağları, diz ekleminin kapsülünden farklı olarak çok güçlü lifli iplerdir. Kapsüller ve bağlar, bağ dokusu liflerinden yapılmıştır.

Kapsüllerdeki lifler gelişigüzel dizilirken bağlardakiler sıkışıktır ve aynı yöne doğru paraleldirler. Bu düzen, bağlara parlak bir görünüm ve liflerin yönünde büyük gerilme gücü verir. Bazı yaralanmalarda, bağlar kopmadan kemikler kırılır. Sinovyal eklem zarar gördüğünde ya eklemin içine doğru kanama olduğundan ya da sinovyal sıvının fazla salgılanmasından şişer. Eklemin iltihaplanmasına artrit denir; sinovyal zarın veya kıkırdağın enfeksiyon kapmasından veya hastalanmasından kaynaklanır. Artan sinovyal sıvı eklemde şişlik, sıcaklık ve acı oluşturduğunda eklemler de hastalanabilir. Guttaki eklemler de içlerinde ürik asit kristalleri tortusu oluştuğunda şişer, isınır ve acı verir.

Eklemdeki fazla sıvı, eklem boşluğuna bir iğne sokulup emilerek alınabilir. Bu, acıyı rahatlatabilir. Alınan sıvi, hastalığa neden olan etkenin tanılanması veya kristallerin varlığının doğrulanması için kullanılabilir. Eklemler, küçük bir tüpün eklem içine sokularak görüntüleri bir ekrana aktardığı artroskopiyle de araştırılabilir; artroskopi, sinovyal zardan biyopsi almak gibi, eklemdeki cerrahi işlemleri yönlendirmek için de kullanılabilir. Bir eklem burkulduğunda, bağlar gerilebilir veya kopabilir. Bir eklem, alçıda olduğu gibi, uzun süre hareketsiz kaldığında kapsül ve bağlar büzülür ve sertleşir. Alçı çıkarıldığında eklemin hareket alanının daralma nedeni budur.

Fizik tedavi ve esneme egzersizleri eklemin hareketliliğini geri kazanmasına çoğunlukla yardımcı olur.