Lyme hastaliği

LYME HASTALIĞI

Birden çok sistemi etkileyen ve yinelenen iltihaplı bir hastalık olan Lyme hastalığı (Lyme borreliozis ya da Lyme artrit olarak da bilinir), kene ısırığıyla geçer ve deri lezyonlardan kronik eklem iltihabına kadar değişiklik gösteren belirtilere yol açar. Hastalığa tirbuşon benzeri bir bakteri ya da borrelia burgdorferi adlı spiral şekilli mikroorganizma neden olur; bu mikroorganizma özellikle ixodes türü keneler, beyaz ayaklı tarla fareleri ve diğer kemirgenlerde bulunur. Keneler, geyik ve göçmen kuşlar aracılığıyla yayılırlar.

İlk kez 1880'li yıllarda Avrupa'da deri döküntüsü olarak belgelenen bu eklem iltihabı hastalığına, Connecticut'un güneydoğusundaki Lyme ve Eski Lyme'nin de aralarında bulunduğu üç kasabada bulunan bir grup dağcının, bölgedeki bütün çocukların romatizmal eklem iltihabı olduğu düşünülen bir hastalığa yakalandıklarını fark etmelerinin ardından, 1970'lerde günümüzde kullanılan ismi verilmiştir. Hastalık, daha sonra diğer birçok ülkede de görülmüştür. Lyme hastalığı, diğer birçok hastalıkta da görülen çok çeşitli belirtiler gösterdiği ve hastaların büyük bir kısmı bir kene tarafından ısırıldıklarını anımsamadıkları için oldukça güç teşhis edilir.

En ayırt edici belirti, ortak merkezli, kırmızı halkalar şeklindeki döküntüler ve bunlara eşlik eden titreme nöbetleriyle bitkinliktir. Günler ya da haftalar sonra eklem ağrıları ve sinir sistemi ya da kalp sorunları görülebilir; deri bozukluklarından bir yıl kadar sonraysa eklem iltihabı ve yüz felci gibi nörolojik sorunlar ortaya çıkar. Hastalığın ilk evrelerinde başlanacak antibiyotik tedavisi, bu belirtilerin ortaya çıkmasını engelleyebilir. Buna karşın hastalığın ilerlemesi durumunda uzun süreli tedavi (birkaç hafta boyunca damar içi antibiyotik kullanımı gibi) gerekebilir.

Kenelerin yaygın olarak bulunduğu bölgelerde yaşayan, çalışan ya da bu bölgeleri ziyaret eden kişilerin açık renkli, uzun kollu gömlekler, uzun pantolonlar, çoraplar, kapalı ayakkabılar ve şapka giymeleri önerilir; kene kovucu maddeler de yararlı olabilir.