Kiriş hastaliklari ve rahatsizliklari

KİRİŞ HASTALIKLARI VE RAHATSIZLIKLARI

Kiriş kılıfının iltihaplanması tenosinovit olarak adlandırılan ağrılı bir hastalıktır. Sürekli kullanım, kalsiyum depoları ve kanda yüksek kolesterol düzeyi, kiriş kılıfının burkulması veya incinmesi için olası nedenlerdir. Romatoid artrit, gut veya belsoğukluğu gibi hastalıklar için de aynı durum söz konusudur. Bazen hareket sırasında iltihaplı kiriş kılıfinın çevresinden çatırdama sesi gelir. Tenosinovit, ellerde ve el bileklerinde oluşan ağrıdan sorumlu nispeten yaygın iki hastalığın temel nedenidir; tetik şeklindeki parmak deformasyonu ve “de Quervain” hastalığı.

Tetik şeklindeki parmak deformasyonu durumunda, parmak kirişlerinin geçtiği kılıf şişerek içindeki kirişlerin hareketlerini kısıtlar ve parmağın (daha ender olarak başparmağın) bükülmüş durumda kalmasına neden olur. Tetik şeklindeki parmak deformasyonu çoğunlukla parmaklarını veya başparmaklarını tekrarlayan hareketlerde kullanan müzisyenlerde, sanayi işçilerinde ve çiftçilerde görülür. Bu hastalık, romatoid artrit ve şeker hastalığı gibi hastalıklar nedeniyle bozulan dokudan kaynaklanabilir. De Quervain hastalığında başparmaklara giden özel kirişleri içeren kılıfın kalınlaşması, el bileğinde ve başparmağın arkası veya altında ağrıya neden olur.

Başparmağa doğrudan darbe gelmesi veya raket kullanılan sporlarla bahçıvanlık gibi başparmağın sürekli bir şeyleri kavraması gereken etkinlikler hastalığa yol açabilir. Ayrıca romatoid artrit gibi iltihaplı hastalıklarda da aynı durum söz konusudur. Kirişin kendisinin iltihaplanması tendinit olarak bilinen bir hastalığa neden olur. En çok bir kirişin aşırı kullanılması veya aniden gerilmesiyle oluşur. Her iki durum da kirişte küçük yırtıklara veya kopmalara neden olabilir. Kirişler, yaşla birlikte yavaş yavaş bir bozulma sürecine girdiklerinden, insanlar yaşlandıkça zayıflarlar ve tendinite daha yatkın olurlar.

Tendinitin özellikle döndürücü kas kirişlerinde daha çok görülmesinin nedeni bu olabilir. Bu kirişler omuzlarda esneklik ve çok çeşitli hareketlilik sağlar. Uzanan kolla ağır bir nesneyi yakalamak veya kollarla başın üzerinde tekrarlayan hareketler yapmak döndürücü kas kirişleri iltihabına neden olabilir. Tendinit çoğunlukla, ellerde, bileklerde veya kollarda görülen, klavyeyle yazmak gibi aşırı ve tekrarlanan hareketler sonucunda oluşan ağrılı bir hastalık olan tekralanan zorlama yaralanmasının (RSI) temel nedenidir. Dirsekte yaygın olarak iki tür tendinit görülür: “golfçü dirseği" veya iç yan epikondiliti ve “tenisçi dirseği” veya dış yan epikondiliti.

Golf sopası sallamak, baltayla odun kesmek, beyzbol topu atmak ve sopasını sıkıca tutmak ile eli döndürmeyi ve bileği bükmeyi gerektiren, süreklilik arz eden diğer hareketler golfçü dirseğine neden olur. Bu hastalık dirseğin iç kısmında ağrı ile tanımlanır. Tenisçi dirseğinde, dirseğin dış kısmında ön kolun üzerinde ağrı olur. Tenis raketini sallamak, ev boyamak veya genellikle marangozlukta kullanılan bazı aletleri kullanmak gibi tekrarlanan kavrama ve döndürme hareketlerinden kaynaklanır. Son birkaç yıldır tenisçi dirseği, elde taşınan bilgisayar oyunlarıyla uzun zaman geçiren çocuklarda da görülmeye başlandı.

Tenisçi dirseği rahatsızlığı olanlar yalnızca ağrı hissetmezler; ayrıca ön kollarını tam olarak düzleştirmede bazen zorluk yaşarlar. Tendinitin bir başka yaygın türü “atlayıcı dizi" olarak bilinir ve dizkapağı kirişlerini etkiler. Adından da anlaşıldığı gibi, daha çok basketbol ve hentbol gibi sıçramalı sporları yapan kişilerde görülür ve sıçradıktan sonra ayak yere vurduğunda diz kirişine yüklenen gücün tekrarlanan etkisinden kaynaklanır. Bacakta tendinitin ortaya çıktığı ve sporcuların dikkat etmeleri gereken başka kısımlar da vardır.

Baldır kaslarında topuğun arkasına kadar uzanan büyük Aşil kirişinin iltihaplanması olan Aşil tendiniti, koşucularda özellikle de kısa mesafe koşucularında yaygındır. Uzun mesafe koşucuları, dizin dışı boyunca ağrıya neden olan ilyotibiyal bağ sendromu denilen bir tendinit rahatsızlığına daha yatkındırlar. Ayrıca dansçılarda, bisikletçilerde ve futbolcularda da görülen bir rahatsızlıktır.