Tinea

TİNEA

Tinea, ya trichophyton ya da microsporum gibi çeşitli mantar türlerinin neden olduğu bir enfeksiyondur; bu türler, deri üzerinde, saç ya da tırnaklarda büyüyerek kuru, pul pul, kırmızı ya da çatlamış deri gibi görülebilir işaretlere yol açar; ancak herhangi bir kalıcı zarar vermezler. Deri mantarı (halka kurdu), kırmızımsı yuvarlak lekelerle ayırt edilen mantara bağlı bir deri enfeksiyonudur; bir tinea mantarının yol açtığı enfeksiyonda, adına rağmen herhangi bir kurt türü rol oynamaz. Sporlar, dökülen deri hücrelerinde uzun bir süre boyunca yaşamını sürdürebildiğinden ve halılara çıplak ayakla basılması yoluyla kolayca geçebildiğinden tinea, son yıllarda gittikçe daha da yaygınlaşmıştır.

Bu, otel odalarında, spor klüpleri üyeleri ve aynı evde birlikte yaşayanlar arasında enfeksiyonun nasıl kolayca yayıldığını açıklar. Tinea, bedenin sıcak ve nemli bölgelerinde özellikle de deri kıvrımlarında hızla gelişir. Deri döküntüsü, oldukça belirgindir: keskin sınırları olan hafifçe kabarık bir leke; bu leke genişleyip yayıldıkça ortasındaki deri kurur ve pul pul olur. Ayak parmakları arasındaki Deri mantarı (halka kurdu) Tineanın bir diğer adı olan deri mantarı, deride mantara bağlı gelişen bir enfeksiyondur; enfeksiyona herhangi bir kurt yol açmaz. Tinea, deride mantarın neden olduğu bir enfeksiyondur. Vücudun sicak ve nemli bölgelerinde daha çok görülür.

Örneğin, ayak parmaklarının arasında, kasıklarda, koltukaltında. Etkiler, kızarıklıktan kabarcıklara değişiklik gösterebilir; bu kabarcıklar, eğer kan dolaşımı yeterli değilse ikincil bir bakterilere bağlı enfeksiyon bölgesi haline gelebilir. Tinea enfeksiyonları, bulundukları vücut bölgesine göre şöyle adlandırılır: Tinea cahitis, kafa derisini etkileyerek kaşıntıya ve saç kaybına neden olur. Tinea corporis gövde, kollar ve bacaklarda, özellikle deri kıvrımlarında görülen tinea türüdür; etkilediği bölgede kırmızı noktalar oluşur ve bu noktalar, mantar geliştikçe yayılır Tinea cruris, kasık bölgesinde görülen tinea enfeksiyonudur. Kadınlara oranla erkekleri daha çok etkiler.

Tinea pedis ya da atlet ayağı olarak bilinen bu tür, mantara bağlı enfeksiyonların belki de en yaygın olanıdır; genellikle küçük ayak parmağının altında, pul pul olmuş beyaz bir leke olarak gelişir; ayağın diğer kısımlarında belli olmayabilir. Tinia unguium ayak ve el tırnaklarını etkiler; beyaz ya da toza benzeyen lekeler olarak ortaya çıkar, tırnağı kalınlaştırarak düşmesine yol açar. Tinea versikolor; pityrosporum orbiculare mayasının yol açtığı bu enfeksiyon, derinin rengini değiştirir ve bronzlaşmayı engeller. Esmer tenli kişilerde daha açık renkli lekeler gelişirken, açık tenli kişilerde daha koyu renkli lekeler görülür.

Deride pullanma ve rahatsızlık olabilir; ancak genellikle ağrı ya da kaşıntı yoktur. Tedavi için kepek önleyici (selenyum) şampuanlar kullanılabilir Derinin normal rengine dönmesi, rahatlıkla yinelenebilen enfeksiyon giderilene kadar belirli bir süre alabilir Vakaların büyük bir kısmında tinea, doktor tarafından kolayca teşhis edilebilir. Eğer herhangi bir şüphe söz konusuysa, deri lezyonu biyopsisi (deriden küçük bir parça alınarak) yapılabilir; alınan parça mikroskopta incelenerek ya da kültür yapılarak deri lezyonundan sorumlu mantar ortaya çıkarılır. Tinea enfeksiyonlarının büyük bir kısmı hafiftir ve antifungal kremler ya da pudralarla tedavi edilebilir.

Bazı durumlarda belirli bazı kortikosteroidler de eklenebilir. Şiddetli ya da kronik enfeksiyonlarda antifungal etken içeren ilaçlar ağızdan alınabilir. İkincil bakterilere bağlı enfeksiyonların tedavisi için antibiyotikler gerekebilir. Enfeksiyonun geçmesi, 4-6 hafta alabilir. Mantar sporları oldukça sert olduğundan yinelenen enfeksiyonları engellemek için bu sporları ayakkabılardan, çoraplardan ve halılardan temizlemek gerekir.

Önlem olarak giyinmeden önce ayakların ve ayak parmaklarının tamamen kuru olduğunu kontrol etmek, ev içinde ayakkabısız ve çorapsız dolaşmak, yüzme havuzları ya da spor merkezleri gibi halka açık yerlerde deri temasından kaçınmak ve halıları temiz tutmak gerekir; uzunca bir süre kullanılan ayakkabıları bir daha kullanmamak da akıllıca olacaktır.