Radyasyon hastalığı

Terim 1 gray'den (Gy) yüksek X-ışını ya da gama ışını ya da 1 sievert'ten (Sv) (bkz. radyasyon birimi ) yüksek diğer tiplerde iyonize edici radyasyonun vücudun tümünde ya da büyük bir bölümünde orta ya çıkardığı akut etkileri anlatır. Radyasyonun etkileri doza ve maruz kalınan süreye bağlıdır. 2 Gy'in altındaki toplam dozlar sağlıklı erişkinde öldürücü olmaz. 1-10 Gy dozlarında geçici bulanti, bazen kusma görülebilir, ancak bu belirtiler hızla kaybolur ve sıklıkla 2-3 hafta süren görece iyileşme izlenir. Bu sürenin sonunda radyasyon hasarının kemik iliği ve bağışıklık sistemi üzerindeki, tekrarlayan enfeksiyonlar (bunlar antibiyotik ilaçlarla tedavi edilmezse öldürücü olabilirler) ve petesiler (cilt altında iğne ucu kadar kanamalar) gibi etkileri görünmeye başlar. Bazı hastalar kök hücre ya da kemik iliği nakli ile ya da kemik iliği kendini toparlayana kadar steril ortamda izole edilerek tedavi edilebilirler. 10-30 Gy dozlarında erken dönemde bulantı ve kusma görülür ancak bu belirtiler birkaç saat içinde kaybolur. Ancak, şiddetli ve sıklıkla kanlı ishale gastrointestinal sistem hasarı (gastrointestinal sendrom) ve bağışıklık sistemindeki zayıflamaya bağlı ortaya çıkan infeksiyon büyük olasılıkla radyasyona maruz kaldıktan 4-14 gün sonra ölüme neden olur. 30-100 Gy dozlara akut olarak maruz kalınması hızla bulantı, kusma, anksiyete ve oryantasyon bozukluğuna yol açar. Hasta saatler içinde merkezi sinir sistemi hasarı ve beyin ödemine (sıvı birikimi) bağl olarak bilincini kaybeder ve ölür. Bu tabloya merkezi sinir sistemi sendromu ad verilir.