Karsinojen

Kansere sebep olabilecek herhangi bir ajan örneğin tütün icmek, vüksek enerjili radyasyon ya da asbest fiberleri gibi.

KİMYASAL KARSİNOJENLER

Kimyasallar karsinojenlerin büyük çoğunluğunu oluşturur. Temel tipleri polisiklikaromatikhidrokarbonlar(PAHs) olusturur. Bunlar tütün icilmesinde, zift. katran dumanları ve kurumda bulunur. Bunlara maruz kalınması solunum yolları ve cilt kanserine yol açabilir. Ayrıca kimya ve plastik endüstrisinde kullanılan bazı aromatik aminler de mesane kanserine yol açabilir.

FİZİKSEL KARSİNOJENLER

En bilinen fiziksel karsinojen yüksek enerji radyasyonudur, örneğin nükleer radyasyon ve röntgen gibi. Radyasyon ayrıca ultraviyole işınlardan da gelir örneğin: güneş ışığı gibi. Diğer bir bilinen fiziksel karsinojen ise asbestdir (bkz. Asbeste davanan hastalıklar). Radyasyona maruz kalmak hücrelerde özellikle de hizla çoğalan hücrelerde kanser değişimleri yaratabilir. Örneğin, bevaz kan hücrelerinin kemik iliğindeki C öncüllerinde olusan değişimler lösemiye yol açar. Riskin seviyesi karsinojenlere maruziyetin süresi ve dozuna bağlıdır. Yıllar boyunca güneş ışığındaki ultraviyole C radyasyona maruz kalmak cilt kanseri yapabilir.

BİYOLOJİK KARSİNOJENLER

İnsanlarda kansere yol açan yalnızca birkaç biyolojik ajan bilinmektedir. Schistosoma haematobium, tropikal bir hastalığa neden olan bir tür parazit mesane kanserine yol açabilir. Aspergillus flavus, depolanan fistık ve tahıllarda aflotoksin denilen bir zehir üreten bir tür mantardır ve karaciğer kanserine yol açtığına inanılmaktadır. Kanserle ilişkilendirilen virüsler arasında rahim ağzı kanserine yol açan bazı HPV türleri, karaciğer kanseri ile ilişkilendirilen hepatit B ve C virüsleri, Kaposi sarkoma ve Burkitt lenfoma ile ilişkilendirilen bazı herpes türleridir. (özellikle ikincisi Epstein-Barr virüsü adı verilen herpes virüsü ile ilişkilidir.)

KARSİNOJENLERDEN KAÇINMA

Endüstride bilinen yasaklanabilir. Alternatif olarak nükleer endüstride ve hastanelerin röntgen servislerinde kullanımı gerekiyorsa ve eğer maruziyet son derece sınırlı olacaksa ve bunları kullanan sağlık uzmanları düzenli olarak tıbbi taramadan geçirilecekse izin verilebilir. Endüstri haricinde insanlar, bilinen, kaçınılmaz ve yüksek riskli pek az karsinojene maruz Karsinojenik olabilecek herhangi bir madde örneğin gıda boyaları, kozmetikler ya da ilaçlarda kullanılan kimyasallar resmi bir organ tarafindan üretilmeden önce taranmalıdır.