Geniz eti (adenoid)

GENİZ ETİ (ADENOID)

Boğazın arka kısmında, bademciklerin üstünde yer alan iki lenf sıvısı sistemine ait şişbademcikler, vücuda burun ve ağız yoluyla giren bakterileri tutar. Bademciklerin bakteriye bağlı enfeksiyonu, iltihaplanmaya neden olabilir (bademcik iltihabi ya da tonsillit). Enfeksiyonun sık sık yinelenmesi durumunda bademciklerin cerrahi müdahaleyle alınması gerekebilir. Lenf sıvısı sistemine ait dokudan oluşan geniz etlerinin, boğaz enfeksiyonlarına karşı savaşında vücuda yardımcı olduğu bilinir. Geniz etleri, vücuda burun ve ağız yolundan giren mikroskobik istilacılara karşı ilk engellerden birini oluşturur.

Geniz etleri, normalde üçüncü yaştan beşinci yaşa kadar yavaşça büyür, daha sonra tekrar küçülmeye başlayıp ergenlik çağında yok olur. Ancak sık sık boğaz enfeksiyonu geçiren bazı çocuklarda, büyümeye devam ederek, şişliğe ve ağrıya yol açar. Bu durumda bademcikler de genişler. Kimi zaman geniz etleri, burun geçitleriyle boğaz arasındaki boşluğu tıkayabilir. Tıkanma, burnun mukus zarının (burun iltihabı) ve burnun arka kısmındaki hava boşluklarının iltihaplanmasına (sinüzit) yol açabilir. Geniz etleri, çocuklarda boğazın arka kısmında yer alan salgıbezleridir; genellikle ergenlikle birlikte yok olur.

Boğaz enfeksiyonlarını önlediği düşünülen geniz etleri, bazen şişerek yutkunma, nefes alma ve işitme güçlüğüyle enfeksiyona yol açar. Damak bademcikleri, boğazın arka kısmının her iki tarafındaki mukus zara kısmen gömülü bir çift oval şekilli yapıdır. Geniz etleri, ortakulağı boğaza bağlayan dar östaki borusunun deliğini de tıkayabilir. Bu durumda ortakulak içinde bakteri gelişebilir ve enfeksiyona (ortakulak iltihabı) yol açabilir. Kulakta tekrarlanan enfeksiyon, “zamklı kulak” olarak bilinen kronik bir duruma dönüşerek sağırlığa neden olabilir. Geniz eti genişlemiş bir çocuk, ağzından nefes alip verir, geceleri horlar ve genizden gelen bir sesle konuşur.

Çocuk, sık sık burnunun tıkanmasından ya da akmasından, öksürükten (özellikle geceleri) ve ağrılı kulak enfeksiyonlarından şikayetçi olur. Çocuk, okulda başarısız olabilir ya da sağırlığın diğer belirtilerini gösterir. Bir çocuk doktoru ya da bir pratisyen hekim, üzerine ışık eklenmiş bir ayna yardımıyla, çocuğun boğazını muayene ederek teşhis koyar. İşitmenin de test edilmesi zorunludur ve kimi durumlarda sinüslerin röntgeni gerekebilir. Ergenlik döneminde küçüldükleri için genellikle geniz etlerinin tedavi edilmesi gerekmez.

Ortaya çıkan herhangi bir enfeksiyon, antibiyotiklerle tedavi edilmelidir Antibiyotik tedavisine rağmen enfeksiyonlar sık sık yineleniyorsa ya da tedaviye karşı direniyorsa geniz etlerinin cerrahi müdahaleyle alınması zorunlu hale gelir. Geniz eti ameliyatı (adenoidektomi) adı verilen bu işlemin, hastanede ve genel anestezi altında bir kulak burun boğaz uzmanı ya da bir çocuk cerrahı tarafından yapılması gerekir. Bademciklerin alınması (tonsillektomi) da genellikle aynı anda yapılır. İyileşme genellikle hızla olur.