Burun

BURUN

Burun, solunum sisteminin bir parçasıdır. Burnun kemiksi yapısı, kafatasının bir kısmını oluşturur. Dış burun kemikleri, her iki tarafta birer burun kemiğiyle üstçene kemiğinden oluşur. Burun deliklerinin çerçevesi, kikırdaktan meydana gelir; burun deliklerini ortadan ayıran burun bölmesinin bir kısmı kemik bir kısmıysa kıkırdaktır. İç kısımda burun, soluk borusunun bir kısmını oluşturan boşluklar içerir. Burun, içeri çekilen havanın ısıtılmasını ve nemlendirilmesini sağlayıp toz zerreciklerini filtreler. Normalde hava vücuda burun deliklerinden Paranasal sinüsler, burun boşluğuyla birleşen hava dolu boşluklardır. Sinüsler, üzeri ince tüylerle kaplı mukus zarlarıyla birbirinden ayrılır.

alınıp burun deliklerinden verilir. Burun delikleri, kıllarla (vibrissa) korunur; bu kılların temel işlevi, yabancı maddelerin burna girişini engellemektir. Burun delikleri, her iki yanda birer tane olan burun boşluklarına açılır; burun boşluklarıysa önce yutağa daha sonra da gırtlağa ve soluk borusuna açılır Burun boşlukları, aynı zamanda paranasal sinüslerle de birleşir; burun-gözyaşı kanallarından gelen gözyaşı sıvısı burun boşluklarına boşalır; östaki kanalı, kulakları yutağa bağlar.

Burun boşluklarının her birinde yan duvarlar üzerinde konka (turbinat olarak da bilinir) adı verilen üç küçük kemik bulunur Bu kemikler, burun boşluklarının yüzey agin olduğu için, içeri çekilen havanın daha sıcak ve nemli bir yüzeye çarpmasını sağlar Burun boşluklarını çevreleyen kemikler, saban kemiğiyle alın, etmoid, üstçene ve sfenoid kemiklerinin parçalarıdır. Burun boşluğunun tabanı, damağın tavanını oluşturur. İki burun deliği, burun bölmesi adı verilen bir perdeyle birbirinden ayrılır; burun bölmesi, genellikle bir tarafa doğru eğim yaptiğından burun boşluklarından biri, diğerine oranla daha geniştir.

Her iki burun boşluğunun büyük bir kısmi, solunum mukozası adı verilen özel bir tür mukus zarıyla kaplıdır. Bu zarların özelliği, üzerlerinde ince kılların bulunmasıdır; bu kıllar, yabancı cisimleri mukus üzerinden burun boşluğu arkası ile yutak arasındaki bölgeye doğru sürükler. Burun boşluklarının üst kısımlarında mukus zarı, koku algılayıcıları için özel sinir hücreleri içeren koklama mukozasına dönüşür. Mukus zarı salgıbezleri, hem burun boşluğu duvarlarını korumak hem de içeri çekilen havayı nemlendirmek için buharlaşan sulu bir sıvı salgılar.

Burnu etkileyen sorunlar; soğuk algınlığı, (özellikle burun mukozasını etkileyen bir virüse bağlı enfeksiyon) saman nezlesi (içeri çekilen havada bulunan polen zerreciklerine karşı alerjik reaksiyon) ve kanamadır. Yaralanmanın yanı sıra burun kanaması, yüksek tansiyona bağlı olarak da meydana gelebilir.