Baş ağrısı nedir, neden olur ve tedavi yöntemleri?

Gerilim tipi ve küme tipi olmak üzere iki temel baş ağrısı çeşidi vardır.

Gerilim tipi baş ağrılarına genellikle stres neden olur. Pek çok insanda ayda bir veya iki defa bu tip baş ağrıları görülür. Bu ağrılar genellikle birkaç saat sürer. Bazen daha inatçı ağrılar birkaç gün de sürebilir.

Gerilim tipi baş ağrılarının tipik belirtileri kafanın her iki tarafında da sürekli ağrı, boyun kaslarında gerginlik ve gözlerin arkasında basınç hissidir. Kadınları erkeklere göre daha çok etkiler.

Küme baş ağrıları ise başınızın tek tarafını etkiler ve çok ağrılı olabilir. Genelde gece birkaç kez uyanmanıza neden olarak uykunuzu bölerler. Etkilenen taraftakı gözde yangı olabilir ve burnunuzun bu tarafında tıkanıklık olabilir. Küme baş ağrıları nadiren görülür ve kadınlara kıyasla erkekleri daha çok etkiler.

 

Baş ağrısında belirtiler nelerdir?

Gerilim baş ağrıları kafanızın etrafında sürekli ve basınç yapan bir ağrıya (gerginlik) neden olur. Gözlerinizin arkasında basınç ve boyun kaslarınızda gerginlik hissedebilirsiniz. Baş ağrısı bulantı, kusma veya ışık ya da sese karşı aşırı duyarlılıkla ilişkilendirilmez. Gerilim tipi baş ağrıları gün içinde ortaya çıkar ve birkaç saat ya da daha uzun sürebilir.

Küme baş ağrılarında, ağrı son derece şiddetlidir. Ancak ataklar en fazla bir veya iki saat sürecek şekilde kısa sürelidir. Ağrı hızla başlar ve başınızın tek tarafını, özellikle göz çevresini etkiler. Etkilenen taraftaki gözde yangı ve burunda tıkanma olabilir. Günde bir kaç kez, genellikle aynı saatlerde başlayan ve birkaç hafta ya da aylar süren baş ağrılarınız olabilir.

 

Baş ağrısı nedenleri

Gerilim tipi baş ağrılarının nedeni kesin olarak bilinmemektedir. Bu baş ağrılarının birkaç etmen tarafından tetiklendiği düşünülmektedir. Serotonin isimli vücut kimyasalı miktarı azaldığında ortaya çıkabilir.

Stres, duruş bozukluğu (kambur durma), okumak için gözleri kısma ve parlak ışık da baş ağrısı ihtimalini artırır. Bazı kadınlar baş ağrılarının regl dönemleriyle ilintili olduğunu saptamıştır. Ayrıca her gün kullandığınız ağrı kesicileri bıraktığınızda da yoksunluk nedeniyle baş ağrısı çekebilirsiniz.

Doktorlar küme tipi baş ağrılarına neyin neden olduğunu bilmemektedir. Bunlar beynin hipotalamus isimli bölgesiyle ilintili olabilir. Hipotalamus vücut saatimizi kontrol eder ve baş ağrılarının her gün aynı saatte görülmesinin nedeni de bu olabilir. Küme baş ağrılarını tetikleyen faktörlere örnek olarak alkol; petrol, parfüm ve çözücüler gibi güçlü maddelerin koklanması ve sıcaklıktakı aşırı artışlar verilebilir.

 

Baş ağrısında tanı nasıl konur?

Eğer ara sıra baş ağrılarınız oluyorsa, doktorunuzu ziyaret etmeniz gerekmez. Genelde bu ağrıların nedenini anlayabilir ve nasıl geçireceğinizi de bilirsiniz.

Ancak, çok daha sık ve şidetli baş ağrılarınız oluyorsa, görmeniz gerekir. Bulanık görme, bulantı, kusma, konfüzyon veya uykusuzluk gibi belirtiler yaşıyorsanız veya aniden saplanan şiddetli baş ağrılarınız oluyorsa doktorunuza durumu bildirin. Bunun altında yatan bir sorun olup olmadığını görmek için bazı tahliller yaptırmanız gerekebilir.

Bir baş ağrısı günlüğü tutmak da olası nedenlerin belirlenmesinde size yardımcı olabilir. Her başınız ağrıdığında ağrının ne kadar şiddetli olduğunu, ağrının nerede olduğunu, yaşadığınız diğer belirtileri ve o sırada ne yapmakta olduğunuzu not edin.

 

Baş ağrısında tedavi nasıl olur?

Gerginlik tipi baş ağrılarını genellikle rahatlama teknikleri ve hafif ağrı kesicilerle geçirebilirsiniz. Parasetamol gibi bir ağrı kesici genellikle ağrının giderilmesini sağlayacaktır. Baş ağrısı başlar başlamaz bir tam doz almak ve birkaç saat sonra gerekirse bir doz daha almak en iyisidir. Daima ambalaj üzerindeki talimatlara uymanız gerekir.

Küme tipi baş ağrıları sıradan ağrı kesicilere yanıt vermez. Küme tipi baş ağrılarının giderilmesinde genellikle Sumatriptan isimli bir ilaç kullanılır. Bu ağrı kesici, beyindeki 5HT adı verilen kimyasala müdahele ederek etkisini gösterir. Bu kimyasalda meydana gelen değişkliklerin küme baş ağrıları ve migrene yol açtığı düşünülmektedir. Sumatriptan yalnızca doktorunuzun tavsiyesi üstüne kullanılmalıdır.

Verapamil veya Lithium gibi diğer ilaçlar özellikle baş ağrısı tedavisi için üretilmiş olmamakla birlikte, küme tipi baş ağrılarınız için bir uzmana (nörolog) görünmeniz halinde size reçetelenebilir.

 

Baş Ağrısından korunma

Baş ağrılarınızı neyin tetiklediğini bulmak için günlük tutmayı deneyin. Bu tetikleyici faktörlerden kaçınmak baş ağrılarınızı azaltabilir. Ayrıca, derin nefes alıp verme ve düzenli egzersiz yapma da stres düzeyinizi düşürerek baş ağrısı riskinizi azaltır.

Baş ağrıları depresyon belirtisi olabilir. Depresyondaysanız, size depresyon ilacı yazması için doktorunuza görünmeniz gerekir. Bu baş ağrılarınızın önüne geçebilir veya sıklığını azaltabilir.

Küme tipi baş ağrılarınız varsa, ağrı sırasında alkol almayın, alkol ağrıyı daha da kötüleştirebilir. Ancak, alkol atakları tetikleyici bir faktör gibi görülmemektedir.

Ayrıca petrol ve çözücüler gibi güçlü kokulu maddelerden ve sıcak havada egzersiz yapmaktan da kaçınmanız gerekir.