Poliomiyelit

Polio olarak da adlandırılan oldukça infeksiyöz bir hastalıktır ve nedeni polio virüsudur. Bu genellikle hafiftir fakat ciddi durumlarda beyine ve omuriliğe hasar verir ve bazen paralizi (felç) veya ölüme neden olur.

OLGULAR VE İNSİDANS

Virüs infekte kişilerin dışkısından besinlerle yayılır. Hava yoluyla bulaşma da söz konusudur. Hijyen ve sanitasyonun kötü olduğu ülkelerde çocukların çoğu yaşamın erken döneminde infekte olarak bağışıklık geliştirir ancak infeksiyon ara sıra ağır hastalığa neden olur. Sanitasyonun daha iyi olduğu ülkelerde, bu gerçekleşmez ve çocuklar aşılanmamışsa salgınlar ortaya çıkabilir. SEMPTOMLAR İnfekte olan çocukların çoğunda hiç semptom yoktur. Ancak, diğerlerinde genellikle 7-14 günlük bir kuluçka dönemi vardır ve bundan sonra hafif bir ateş, boğaz ağrısı, baş ağrısı veya kusma ortaya çıkabilir. Hastaların çoğu birkaç gün sonra tamamen iyileşebilir. Ancak, bazılarında meninkslerin (beyin ve omur iliği saran membranlar) inflamasyonu gelişebilir. Bu durum ateş, ağır baş ağrısı, ense sertliği ve kas ağrısına neden olur ve bazen yaygın kas seyirmesi görülür. Birkaç olguda yaygın paralizi, genellikle bacaklarda ve alt gövdede başlar ve birkaç gün içinde yayılır. İnfeksiyon beyin köküne yayılırsa, etkilenen kişi nefes alma ve yutkunmayı güç ya da olanaksız bulur. TANI Tanı beyin omurilik sıvısından alınan örneğin (bakınız lomber ponksiyon), boğaz sürüntüsünün, dışkı örneğinin muayenesi ile veya virüsa karşı gelişen antikorların saptanması ile konulur. Akut ateşli hastalık ile ortaya çıkan paralizi ağır polio için tipiktir ve sıklıkla hemen tanı konulur. TEDAVi Polio icin etkin bir ilac tedavisi yoktur. Paralitik olmayan hastalarda genellikle yatak istirahati ve analjezik ilaç (ağrı kesici) gereklidir. Hastada paralizi varsa, fizyoterapi ve bazı durumlarda kateterizasyon, trakeostomi (nefes alma borusu için soluk borusuna cerrahi ağız açılmas1) ve yapay solunum gerekebilir. PROGNOZ Paralitik olmayan poliodan tam şifaya kavuşulur. Paralizi olanların yarısından fazlası da tam şifaya kavuşur, dörtte birinden azında ağır engellilik oluşur ve 1/10'u ölür. KORUNMA Polio aşısı çocuklar iki, üç ve dört aylıkken verilir ve rapel dozları üç yaş dört ay ve beş yaş arasında ve tekrar 13-18 yaş arasında yapılır. Polio aşısı diğer aşılarla kombine edilir ve çocukluk dönemi rutin aşılama programının bir parçası olarak verilir. 2004'ten beri inaktive polio aşısı (injeksiyonla verilen) kullanılmaktadır; bu daha önce kullanılan oral aşıdan daha güvenlidir.