Lenf düğümleri ve lenfoid dokusu

LENF DÜĞÜMLERİ VE LENFOİD DOKUSU

Lenf düğümleri, gruplar halinde lenf damarlarının kavşaklarına yerleşmiş bezelye boyutunda organlardır. Her düğüm gelen ve giden lenf damarlarına bağlıdır. Gelen lenf, lenfosit ve makrofaj (çöpçü hücre) yığınlarından geçmek için düğüm boyunca yayılır. Artıklar, yabancı maddeler ve kanser hücreleri makrofajlar ve öldürücü hücreler olarak adlandırılan uzmanlaşmış lenfositler tarafından yok edilir. Bakteri gibi istilacılar da bakterinin temel ve kendine özgü özelliklerini (antijenler) ayırarak yakındaki lenfositlere sunan makrofajlar tarafından sindirilir. Antijenle temasa geçince hareketlenen bu lenfositler, antikor (belirli antijenler için panzehir) üretir.

Bu tür lenfosit, gerekli antikorların üretimini artırmak için çoğalır. Lenf düğümleri yalnızca kan dolaşımına girmeden önce yabancı maddeleri süzmek ve yok etmekle kalmaz, ayrıca bağışıklık sisteminin bir tepkisi olan özel antikorlar üretmek için lenfositlerin klonlanmasını harekete geçirir. Lenf düğümleri şehre giden anayol üzerindeki kaleler gibidir. İstilacılara karşı savaş en dıştaki kalede başlar. Eğer ilk kale, işgali denetim altına almayı başaramazsa savaş yol boyunca sürecektir, ateş ve duman yakındaki kalelere kadar ilerleyecektir. Benzer şekilde başlıca lenf damarlarında dolaşan iltihap bazen derinin altında kırmızı bir çizgi şeklinde görünür (lenfanjit).

Lenf düğümlerindeki bakteriye verilen iltihaplı tepki sonucunda düğümler şişer, kızarır ve ağrır. Kanser hücreleri düğümleri klonladıklarında şişer ve sertleşirler ancak ağrımazlar; çünkü büyümeleri daha yavaştır. Büyüyen lenf düğümlerinin izlenmesi (lenfadenopati) enfeksiyonun kökeni veya kanser hücrelerinin ilerleyişi hakkında ipucu verir. Ağız boşluğunun arka kısmındaki bademcikler ve boğazın üzerindeki lenf bezleri, lenf dokusunu oluşturur.