Karbonhidratlar

Karbon, hidrat ve oksijenden oluşan ve Selüloz hiç değişmeden sisteme geçer. Fruktoz Glukoza çevirir bu da vücuda ihtiyacı olan enerjiyi sağlayan bir grup bileşendir. Şekerler (basit karbonhidratlar) ve nişastalar (kompleks karbonhidratlar)bu gruptadir.

TİPLERİ VE KAYNAKLAR

Karbonhidratlar pek çok gıdada bulunur, en temel olanları meyveler, sebzeler, bakliyatlar ve hububatlardir. İki gruba ayrılırlar: hazır karbonhidratlar ve hazır olmayan karbonhidratlar. Hazır karbonhidratlar nisasta ve seker lerdir. Bunlar vücudun kullanımı için glukoz olarak metabolize edilir. Hazır olmayan karbonhidratlar örneğin selüloz sindirim enzimleri tarafindan parça lanamaz ve beslenme fiberinin büyük kısminı oluşturur.

KARBONHİDRATLARIN METABOLİZMASI

Farklı türlerdeki karbonhidratlar vücutta farklı şekilde işlenir. Glukoz, galaktoz ve fruktozu içeren monosakaridler (basit şekerler) değişmeden barsaklardan kana karışabilirler. Disakaridler (çift şekerler) ki bunların arasında sukroz, maltoz ve laktoz vardır, emilmeleri için basit şekerlere parçalanmaları gerekir. Nişastalar da emilmeden önce basit sekerlere parcalanmak zorundadir. Parcalanma işlemi sindirim yollarındaki enzimler (kimyasal katalizözrler) tarafindan gerçekleştirilir. Basit şekerler (temel olarak glukoz) barsak duvarından emilerek vücuda dağıtılmak üzere kan dolaşımına karışır. Bazı glukozlar, sürekli enerjiye ihtiyacı olan beyin hücreleri ya da kırmızı kan hücreleri gibi hücrelere gerekli enerjiyi sağlamak üzere hemen yakılır. Galaktoz ve fruktoz vücut hücrelerince kullanılmak üzere karaciğerde glukoza çevrilir. Artan glukoz karaciğer, kaslar ve yağ hücrelerine taşınır ve buralarda glikojene ve yağa dönüşerek depolanır. Kandaki glukoz seviyeleri yüksek olduğunda glukoz depolaması pankreas tarafindan salgılanan bir hormon olan insülin tarafından tetiklenir. Kandaki glukoz seviyeleri düşük olduğunda insülin salgısı azalır ve pankreas tarafindan üretilen bir baska hormon olan glukogon depolanan glukojenin kana karışmak üzere glukoza çevrilmesini sağlar. Yağ glukoza çevrilemez ancak glukozu muhafaza etmek için yakıt olarak kullanılır. Diyabet hastalığında karbonhidrat metabolizması insülin yetersizliği ya da vücut hücrelerinin insülin etkilerine direnç göstermesi nedeniyle bozulmuştur.