Çocuk gelişimi

Çocuklarda fiziksel, mental ve sosyal yeteneklerin kazanılmasına denir. Her ne kadar bireysel gelişim hızında büyük farklılıklar olabilirse de çocukların çoğu belli yetilerini tahmin edilebilir zaman aralıklarında geliştirir (önemli yetilerin geliştiği tipik yaş aralıkları için karşı sayfadaki ve 166.sayfadaki resim kutularına bakınız).

GELİŞİMİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

Yeni yetilerin kazanım kapasitesi büyük ölçüde çocuğun sinir sisteminin gelişimine bağlıdır. Gelişimin bireysel hızları genetik olarak önceden belirlenmişse de doğum öncesi ve sonrasındaki çevresel faktörlerle değişebilmektedir. Prematür çocuklar rahimde geçirecekleri gelişim süresini kaybederler, dolayısıyla gelişimleri doğdukları günle değil olması gereken tam zamanlı doğum tarihleri dikkate alıinarak hesaplanmalıdır. Görme ve duyma çocuğun gelişim için kritik öneme sahiptir; bu alanlardaki herhangi bir sorun çocuğun izleme, dinleme, öğrenme ve taklit yeteneklerini etkileyecektir. Gelişim hızını ayrıca zeka da etkiler. Konuşma ve diğer çocuklarla oynama dil gelişimi için gereklidir ve yeni fiziksel yetilerin pratik alıştırmasına yardımcı olur. Diğer çocuklarla tanışma ayrıca çocuğa bol miktarda uyarım sağlar ve sosyal yetilerin gelişimine katkıda bulunur.

GELİŞİMSEL KİLOMETRE TAŞLARI

Erken çocukluk döneminde gelişim dört temel alanda çocuğun yetenekleri değer lendirilerek yapılır: fiziksel yetiler; duyma ve dil; görme ve ince hareketler; sosyal gelişim ve oyun. Çocuklar gelişimsel kilometre taşları denen ve geniş kabul gören evrelerde özel yetiler kazanırlar. Bütün çocuklar büyük ölçüde aynı sırayı takip ederek yetiler kazanırlar (örneğin bir çocuk oturmadan ayakta durmayı öğrenemez), bununla birlikte bu yetilerin kazanım hızı çocuktan çocuğa büyük farklılık gösterir. Bir çocuk bir alanda diğer alanlara kıyasla daha hızlı gelişim gösC terebilir. Eğer bir çocuğun ilerlemesi ortalamanın çok altındaysa ya da bir ebeveyni diğer nedenlerle kaygı duyuyorsa daha ayrıntılı bir değerlendirme gerekir (bkz. geC lişimsel gecikme).