Bağlar (ligamentler)

BAĞLAR (LİGAMENTLER)

Ligamentler (Latince'de şerit veya bağ anlamına gelen ligamentum kelimesinden gelir) sert, beyaz, lifli, hafif esnek dokulardır. Rahim, idrar torbası, karaciğer ve diyafram (göğüs ve karın boşluğunu ayıran büyük kas) dahil, birçok iç organa destek sağlarlar ve göğüslerin şekillenmesine ve desteklenmesine yardım ederler. Başlıca işlevleri eklemleri desteklemek ve güçlendirmek, eklemdeki kemiklerin yerinden çıkmasına veya kırılmasına neden olabilecek aşırı hareketleri engellemektir. Eğer bir eklem yaralanma veya kaza sonucu yapısına ters bir duruma gelirse bağ zarar görebilir veya yırtılabilir.

Yırtık, bağın tüm tellerinin tamamen yırtılması veya bağın sadece bazı tellerinin yırtıldığı kısmi yırtık şeklinde olabilir. Bağın yırtılması bazen eklem burkulması olarak da isimlendirilir. Eklem burkulmaları daha çok ayak bileklerinde ve diz eklemlerinde oluşur; ancak parmaklarda, el bileklerinde, omuzda ve omurgada da oluşabilir. Eklem burkulmaları soğuk kompresi uygulayarak, eklemi hareketsizleştirerek ve yükselterek, eklemin çevresindeki sıvının boşalmasını sağlayarak, bandaj veya süyek kullanarak tedavi edilir. Steroid içermeyen iltihap önleyici ilaçlar (NSAID) acıyı rahatlatmak ve iyileşmeye yardım için verilebilir. Bağlara, kan daha az gittiği için çok yavaş iyileşme eğilimindedir.

Orta düzey burkulmalarda iyileşme 7-10 gün sürerken, daha ciddi burkulmalarda 3-5 hafta sürer. Eğer bir bağ tamamen yırtıldıysa veya kemikle bağlantısı koptuysa ameliyat gerekebilir. Ayak bileğinin burkulması yaygın bir yaralanmadır ve genellikle bileğin dönmesi veya ters çevrilmesi sonucunda oluşur. Ayak içeri doğru diğer ayağın yönüne döner ve bileğin dış kısmındaki bağların (yan bağlar) gerilmesine ve yırtılmasına neden olur. Bilek şişer, acır ve morarır. Buz kompresi, ayağı yüksekte tutma, dinlenme, ağrıkesiciler, bandaj ve hasta ayağın yükünü hafifletmek için koltuk değneği kullanarak iyileştirilir. Bağların iyileşmesi genellikle 6 hafta kadar sürer.

Ön çapraz bağ, dize sağlamlık sağlayan güçlü bir bağdır. Çoğunlukla, spor etkinlikleri sırasında zarar görür. Futbol veya duvar tenisinde, koşarken veya atlarken hareket yönünde ani bir değişiklik, bu bağın kısmen veya tamamen yırtılması, yerinden çıkması veya gerilmesiyle sonuçlanabilir. Tedavi dinlenme, ağrıkesici ve fizik tedavi ile yapılır. Sağlıklı ve hareketli kişilerde ameliyatla düzeltme genellikle çok iyi sonuç verir. Bu genellikle, diz eklemine mikroskoplu tüp sokularak artroskopi ile yapılır. Dizdeki iç yan ve dış yan kollateral bağlarda da yaralanma olabilir.