Kan grupları

Kırmızı kan hücrelerinin (KKH'lerin) yüzeyindeki farklı antijenlere (belirteç proteinlere) ve kan plazmasındaki antikorlara göre kanı sınıflandırma sistemleri. Antijenler, KKH'lerin bir immün yanıtı oluşturma yeteneğini etkiler. Kullanılan iki ana kan gruplandırma sistemi ABO sistemi ve rhesus sistemidir.

ABO GRUPLARI

Bu sistemde, iki tip antijenin (A ve B'nin) kırmızı kan hücrelerinin yüzeyinde varlığı ya da yokluğu ilgili kişinin kan grubunu belirler. A antijeninin bulunduğu kişiler (A kan grubu) anti-B antikorlara sahiptir; B antijeninin bulunduğu kişiler (B kan grubu) anti-A antikorlara sahiptir; her iki antijenin de bulunduğu kişiler (AB kan grubu) iki antikor tipine de sahip değildir; her iki antijenin de bulunmadığı kişiler (O kan grubu) ise iki antikor tipine de sahiptir.

RHESUS FAKTÖRLERI

Rhesus (Rh) sistemi birkaç antijen içerir, bunların en önemlisi faktör D olarak adlandırılır. Bu faktörün bulunduğu kişiler Rh-pozitif, bulunmadığı kişiler ise Rh-negatiftir. Rh grubunun önemi en başta Rh-negatif kadınların gebeliğiy le ilgilidir, çünkü eğer bebek is Rh-pozitif ise anne bebeğin kanına karşı antikorlar oluşturabilir (bkz. rhesus uyumsuzluğu; kan uyuşmazlığı). KULLANIMLARI Kan grubu tiplemesi güvenli kan nakli için temel öneme sahiptir. ABO ve rhesus grupları, kan nakli yapılmadan önce hastanın kanıyla uyumlu kanın seçilebilmesi için, kan bankalarında saklanan kanları kategorize etmekte kullanılır. Kişinin kan grubu kalıtımla doğuştan geldiği için, kan grubu tespiti babalık testinde kullanılabilir. Kalitımsal analiz bir kişinin kanının neredeyse kesin olarak saptanmasına olanak verir (bkz. kali tımsal parmak izi belirleme).